Mỹ gia hạn hạn chế nhập cảnh liên quan Ebola thêm 30 ngày

Ngày 12/8/2026, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) ban hành lệnh tiếp tục hạn chế nhập cảnh thêm 30 ngày. CDC là cơ quan y tế liên bang thuộc Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ, phụ trách kiểm dịch tại cửa khẩu. Lệnh có hiệu lực lúc 17h giờ miền Đông Mỹ ngày 12/8, tức 4h giờ Việt Nam ngày 13/8. Biện pháp này được áp dụng lần đầu ngày 18/5 sau khi dịch Ebola do virus Bundibugyo bùng phát tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda.

Phạm vi dựa trên nơi từng hiện diện, không dựa trên quốc tịch gốc

Đối tượng của lệnh là người không có quốc tịch Mỹ. Họ bị hạn chế nếu từng hiện diện tại Congo, Uganda hay Nam Sudan trong 21 ngày trước khi nhập cảnh. Quốc tịch gốc không làm thay đổi tiêu chí địa lý này. Vì vậy, quy định cũng áp dụng với công dân Việt Nam đã có mặt tại một trong ba nước trong thời gian trên.

Thường trú nhân hợp pháp Mỹ, thường được gọi là người có thẻ xanh, vẫn nằm trong phạm vi của lệnh. Công dân Mỹ và người mang quốc tịch Mỹ được miễn khỏi lệnh này. Một số quân nhân, nhân sự chính phủ làm nhiệm vụ ở nước ngoài và thân nhân của họ cũng có ngoại lệ kèm điều kiện. Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), hải quan và CDC còn xử lý ngoại lệ riêng dựa trên an toàn, nhân đạo hoặc y tế công cộng.

Biện pháp hàng không riêng cấm người từng ở Congo trong 21 ngày lên chuyến bay thương mại đến Mỹ. Quy định này áp dụng cả với công dân và người mang quốc tịch Mỹ. Những người thuộc hai nhóm này chỉ từng ở Uganda hoặc Nam Sudan vẫn được trở về qua sân bay chỉ định để sàng lọc. Vì thế, được miễn khỏi lệnh nhập cảnh không đồng nghĩa được miễn mọi biện pháp đi lại.

Chuỗi lệnh từ tháng 5 đến tháng 8

CDC ban hành lệnh đầu tiên ngày 18/5, sửa đổi ngày 22/5 rồi tiếp tục biện pháp vào ngày 21/6, 13/7 và 12/8. Bản sửa đổi ngày 22/5 loại thường trú nhân hợp pháp khỏi nhóm được miễn. Hai lệnh ngày 21/6 và 13/7 đều duy trì phạm vi đã sửa đổi trong 30 ngày. Văn bản ngày 12/8 là lần tiếp tục thứ ba kể từ lệnh ban đầu.

Các văn bản dựa trên Luật Dịch vụ Y tế Công cộng của Mỹ và quy định kiểm dịch liên bang. Lệnh mới giới hạn thời gian ở 30 ngày để CDC tiếp tục đánh giá nguy cơ dịch bệnh. Kết quả đánh giá sẽ quyết định biện pháp tiếp theo hoặc thay đổi phạm vi hiện hành.

Dịch tại Congo là lý do chính của lần gia hạn mới

CDC ghi nhận 4.318 ca xác nhận và 2.011 ca tử vong tại Cộng hòa Dân chủ Congo tính đến ngày 9/8/2026. Các ca bệnh đã xuất hiện tại 53 khu vực y tế. Ngày 13/7, số liệu tương ứng là 1.873 ca, 672 ca tử vong và 41 khu vực y tế. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã gọi đây là đợt dịch Ebola lớn nhất từng được ghi nhận tại Congo.

Bộ Y tế Uganda tuyên bố nước này hết dịch Ebola ngày 28/7/2026. Uganda ghi nhận 20 ca xác nhận, hai ca tử vong và không phát hiện lây truyền cộng đồng không rõ nguồn. Ca lây truyền trong nước cuối cùng đã rời cơ sở điều trị ngày 16/6, còn ca nhập cảnh gần nhất xuất viện ngày 16/7. CDC vẫn giữ Uganda trong danh sách vì nguy cơ virus tiếp tục đi qua biên giới từ Congo.

Nam Sudan chưa báo cáo ca Ebola xác nhận nào trong đợt dịch này tính đến ngày 11/8. CDC cho rằng đường biên với vùng dịch, năng lực y tế hạn chế và dòng người qua lại vẫn tạo ra nguy cơ. Danh sách ba nước vì thế bao gồm nơi còn dịch, nơi đã tuyên bố hết dịch và nơi chưa có ca xác nhận.

Hai cơ quan y tế chọn cách quản lý rủi ro khác nhau

WHO khuyến cáo không áp đặt hạn chế đi lại hoặc thương mại với các nước bị ảnh hưởng dựa trên dữ liệu hiện có. Tổ chức này đánh giá nguy cơ tại Congo ở mức rất cao và nguy cơ toàn cầu ở mức thấp. Khuyến nghị của WHO đi cùng yêu cầu duy trì giám sát, chuẩn bị y tế và phối hợp qua biên giới.

Hướng dẫn ngày 9/6 của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) cho rằng hạn chế đi lại diện rộng thiếu bằng chứng. Biện pháp này còn dễ cản trở nhân viên y tế, vật tư và mẫu xét nghiệm. Cơ quan này ưu tiên sàng lọc tại cửa khẩu, phát hiện sớm và chuẩn bị cho cơ sở y tế. Phía Mỹ lập luận rằng giảm số người thuộc nhóm nguy cơ giúp tập trung nguồn lực sàng lọc, theo dõi và cách ly. Hai bên cùng nhìn nhận dịch bệnh nghiêm trọng nhưng chọn công cụ quản lý rủi ro khác nhau.

Ảnh hưởng đối với hành khách Việt Nam

Hộ chiếu Việt Nam tự nó không khiến một người thuộc phạm vi của lệnh. Theo tiêu chí địa lý, người không hiện diện tại ba nước trong 21 ngày trước đó không bị biện pháp này điều chỉnh. Người từng có mặt tại một trong ba nước vẫn thuộc diện hạn chế dù đến Mỹ từ một quốc gia khác. Tư cách thường trú nhân hợp pháp Mỹ cũng không tạo ra ngoại lệ tự động.

Với đường hàng không, lệnh mới áp dụng cho chuyến bay khởi hành sau 16h59 giờ miền Đông Mỹ ngày 12/8. Mốc này tương ứng 3h59 giờ Việt Nam ngày 13/8. Lệnh có hiệu lực 30 ngày, trừ trường hợp được sửa đổi hoặc hủy trước thời hạn. Trạng thái sau giai đoạn này phụ thuộc vào văn bản tiếp theo của CDC.