Ngày 5 tháng 8 năm 2026, Thượng viện Mỹ phê chuẩn Erica Schwartz làm giám đốc CDC với 51 phiếu thuận và 44 phiếu chống. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) là cơ quan y tế công cộng thuộc Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS). HHS là bộ liên bang giám sát các cơ quan y tế, trong đó có CDC. CDC theo dõi dịch bệnh, phân tích dữ liệu và điều phối hoạt động ứng phó các mối đe dọa sức khỏe tại Mỹ.

Schwartz được phê chuẩn sau gần một năm CDC không có giám đốc được Thượng viện phê chuẩn. Đây là quyết định nhân sự tại Mỹ, không thay đổi quy định y tế ở Việt Nam hoặc Đài Loan. CDC còn phối hợp với chính phủ và cơ quan y tế nhiều nước trong giám sát và ứng phó dịch xuyên biên giới. Biến động tại cơ quan này vì thế được theo dõi ngoài nước Mỹ, dù mức ảnh hưởng trực tiếp khác nhau ở từng quốc gia.

Hồ sơ của Schwartz và cuộc bỏ phiếu gần như theo đảng phái

Khuôn viên Roybal của CDC tại Atlanta, bang Georgia

Schwartz, 54 tuổi, là bác sĩ chuyên về y học dự phòng và sức khỏe nghề nghiệp. Hồ sơ của Tuần duyên Mỹ ghi bà có bằng y khoa, thạc sĩ y tế công cộng và bằng luật. Bà từng là bác sĩ Hải quân trước khi chuyển sang Đoàn Sĩ quan Y tế Công cộng Mỹ năm 2005. Sau đó, bà lãnh đạo hệ thống y tế của Tuần duyên và làm phó tổng y sĩ trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump.

Cuộc bỏ phiếu gần như chia theo đảng, với Tim Kaine của Virginia là thượng nghị sĩ Dân chủ duy nhất ủng hộ Schwartz. Biên bản Thượng viện ghi nhận năm người không bỏ phiếu. Bill Cassidy, chủ tịch Ủy ban Y tế, Giáo dục, Lao động và Lương hưu của Thượng viện Mỹ (HELP), bỏ phiếu ủng hộ.

Hai đề cử trước không chấm dứt biến động lãnh đạo

Schwartz là người thứ ba được Trump chọn để lãnh đạo CDC trong 18 tháng. Phiên điều trần của David Weldon bị hủy một giờ trước khi bắt đầu do thiếu phiếu ủng hộ. Susan Monarez bị miễn nhiệm sau chưa đầy một tháng làm giám đốc. Chính quyền khi đó nói Monarez không phù hợp với chương trình của tổng thống. Sau bà, nhiều quan chức HHS lần lượt điều hành CDC với tư cách quyền giám đốc.

Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách Bệnh truyền nhiễm (CIDRAP) thuộc Đại học Minnesota cho biết Jim O'Neill giữ vai trò quyền giám đốc trước Jay Bhattacharya. Bhattacharya đồng thời là giám đốc Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) và phụ trách CDC từ tháng 2 năm 2026. Chuỗi thay đổi này khiến CDC chỉ có giám đốc được Thượng viện phê chuẩn trong chưa đầy một tháng kể từ khi Trump bắt đầu nhiệm kỳ hai. Việc phê chuẩn Schwartz chấm dứt khoảng trống gần một năm ở vị trí này.

Câu hỏi về độc lập khoa học chưa có lời giải thực tế

Ủy ban HELP tổ chức phiên điều trần đề cử Schwartz ngày 15 tháng 7 năm 2026. Schwartz nói ủng hộ vaccine và các quyết định dựa trên bằng chứng y khoa. Bà không trả lời rõ liệu mình sẽ chống lại chỉ thị hạn chế tiếp cận vaccine hoặc làm suy giảm niềm tin tiêm chủng hay không.

Nghị sĩ hỏi bà sẽ phản ứng thế nào trước một chỉ thị thiếu cơ sở khoa học hoặc gây hại. Schwartz nói bà không tin tổng thống hoặc bộ trưởng sẽ đưa ra yêu cầu như vậy. Bà cũng nói chưa xem trang CDC về vaccine và tự kỷ đã bị sửa, đồng thời hứa trao đổi với Bộ trưởng Robert F. Kennedy Jr.

Cassidy đặt nhiều câu hỏi về vaccine tại phiên điều trần. Sau các cuộc trao đổi bổ sung, ông nói tin Schwartz hiểu công việc và sẽ phản đối người không hiểu chuyên môn. Sự ủng hộ của Cassidy giúp đề cử vượt qua ủy ban và đến phiên bỏ phiếu toàn Thượng viện. Cam kết bảo vệ khoa học của Schwartz vẫn chưa được kiểm chứng bằng một quyết định cụ thể sau khi bà được phê chuẩn.

Nhân lực CDC giảm mạnh giữa nhiều đợt dịch

Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO), cơ quan kiểm toán thuộc Quốc hội, ghi nhận 3.071 lượt rời biên chế CDC trong năm 2025. Con số tương đương 27,2% lực lượng trung bình và gồm nghỉ việc tự nguyện, chấm dứt công tác hoặc chuyển cơ quan. Quân số cuối năm giảm từ 12.788 xuống 9.769 người, tức giảm ròng 3.019 người hay 23,6%. Số lượt rời cơ quan và mức giảm ròng là hai chỉ số khác nhau; dữ liệu không cho biết bao nhiêu người được tuyển lại trong năm. AP cho biết nhiều vị trí lãnh đạo do các nhân sự chính trị ít hoặc không có nền tảng y khoa hay y tế công cộng đảm nhiệm.

Khi Thượng viện phê chuẩn Schwartz, CDC đang xử lý bệnh do ký sinh trùng Cyclospora (cyclosporiasis) và sởi, đồng thời hỗ trợ ứng phó Ebola tại châu Phi. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) là cơ quan liên bang giám sát an toàn thực phẩm và dược phẩm. FDA ghi nhận đợt bệnh do Cyclospora liên quan 15 bang vào ngày 5 tháng 8 năm 2026. Dữ liệu CDC cho thấy bệnh sởi tiếp tục lây lan tại nhiều khu vực pháp lý ở Mỹ.

CDC đã huy động hoạt động ứng phó quốc tế sau khi Ebola được xác nhận tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 1 tháng 8 năm 2026 cho biết dịch tại Cộng hòa Dân chủ Congo đang gia tăng. Uganda đã tuyên bố chấm dứt dịch ngày 28 tháng 7 năm 2026. Nguồn công khai chưa nêu chi tiết nguồn lực CDC dành cho từng hoạt động.

Đối với Việt Nam và Đài Loan, khuyến nghị y tế vẫn do cơ quan chức năng tại mỗi nơi ban hành. Việc đổi giám đốc CDC Mỹ không tự động làm thay đổi lịch tiêm chủng, quy định phòng dịch hoặc dịch vụ y tế tại hai nơi này. Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy văn bản chính thức của cơ quan chức năng Việt Nam định lượng tác động trực tiếp từ biến động lãnh đạo CDC Mỹ.