Ngoại trưởng Anh Ed Miliband gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại Washington ngày 5/8/2026. Khi hai người bắt tay trước báo chí, một phóng viên hỏi Miliband còn giữ những nhận xét gay gắt về Tổng thống Donald Trump từ năm 2016 hay không. Miliband không trả lời trực tiếp và nói các phát biểu đó không được nêu trong cuộc họp. Câu hỏi đưa hồ sơ chính trị cũ trở lại ngay trong chuyến thăm Washington đầu tiên của ông trên cương vị mới.
Câu hỏi bắt nguồn từ một cuộc phỏng vấn BBC sau bầu cử Mỹ năm 2016. The Independent ghi nhận Miliband khi đó gọi Trump là người phân biệt chủng tộc, kỳ thị phụ nữ và tự thừa nhận hành vi sàm sỡ. Ngày 23/7/2026, Đại sứ Mỹ tại Anh Warren Stephens nói Miliband đã sai khi dùng các mô tả này và hy vọng quan điểm của ông đã thay đổi. Chưa có biên bản đầy đủ cho thấy phát ngôn cũ ảnh hưởng đến nội dung cuộc gặp ngày 5/8.
Thông báo của Mỹ tập trung vào ba nhóm vấn đề
Thông báo do phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott công bố xác nhận Rubio và Miliband đã gặp ngày 5/8/2026. Văn bản nêu vai trò lớn hơn của châu Âu đối với an ninh của chính khu vực. Hai ngoại trưởng cũng tái khẳng định mục tiêu bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz. Nội dung cuối cùng là ngăn Iran phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân.
Bản thông báo ngắn của Mỹ không dùng cụm “quan hệ đặc biệt” hay “đồng minh thân cận nhất”. Văn bản cũng không đề cập chi tiết đến Ukraine và Gaza. Trước cuộc gặp, phía Anh thông báo hai hồ sơ này nằm trong chương trình cùng an ninh xuyên Đại Tây Dương và sức ép với Nga. Phạm vi tóm tắt khác nhau chưa đủ để kết luận hai bên bất đồng.
Hormuz liên quan trực tiếp đến giá năng lượng tại Anh
Eo biển Hormuz nối Vịnh Ba Tư với biển Oman và là tuyến vận tải năng lượng quan trọng. Trước chuyến đi, Miliband nói ông sẽ bàn về mở lại tuyến hàng hải và đạt một lệnh ngừng bắn lâu dài. Ông gắn mục tiêu đó với áp lực chi phí sinh hoạt của các gia đình tại Anh. Tuyên bố nói về chính sách và lợi ích của Anh, không đưa ra biện pháp hỗ trợ riêng cho người dân ở Việt Nam.
Một ngoại trưởng mới với hồ sơ năng lượng rõ nét
Hồ sơ Chính phủ Anh ghi Miliband được bổ nhiệm làm ngoại trưởng ngày 20/7/2026. Ông từng phụ trách an ninh năng lượng và phát thải ròng bằng không từ 5/7/2024 đến 20/7/2026. Anadolu Agency ghi nhận lập trường năng lượng xanh của Miliband khác với định hướng của chính quyền Trump. Khác biệt đó tạo bối cảnh cho chuyến thăm, nhưng chưa chứng minh hợp tác an ninh bị thu hẹp.
Ngày 27/7/2026, Chính phủ Anh còn giao Miliband vai trò đại diện cấp thống đốc của Anh tại Ngân hàng Thế giới. Vị trí này phụ trách định hướng hợp tác về phát triển và tài chính khí hậu. Thông báo cho biết Anh có một ghế riêng trong ban lãnh đạo của ngân hàng. Vai trò tại Ngân hàng Thế giới mở rộng chương trình đối ngoại của Miliband ngoài quan hệ song phương với Mỹ.
Cụm “quan hệ đặc biệt” chưa phải thước đo kết quả
Trong thông tin trước chuyến đi, phía Anh gọi liên minh với Mỹ là bền vững và thiết yếu. Sau cuộc gặp, phía Mỹ chỉ công bố một danh sách ngắn về các hồ sơ an ninh. Cách nhấn mạnh khác nhau chưa đủ để đo mức độ gắn kết ngoại giao. Tuyên bố chung, quyết định cụ thể hoặc hoạt động tiếp theo mới cho thấy kết quả thực chất của cuộc trao đổi.
Phạm vi đối với độc giả Việt Nam
Các nguồn được kiểm tra không nêu tác động trực tiếp đến Việt Nam. Cuộc gặp chủ yếu phản ánh cách Anh điều chỉnh quan hệ với Mỹ khi xử lý xung đột tại châu Âu và Trung Đông. Chưa có số liệu hoặc tuyên bố chính thức nối cuộc gặp này với giá năng lượng hay chính sách tại Việt Nam.
Nguồn và tài liệu tham khảo
- Thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ về cuộc gặp Rubio - Miliband (tiếng Anh)(Bộ Ngoại giao Mỹ qua Mirage News)
- Thông tin trước chuyến thăm Washington của Ngoại trưởng Anh (tiếng Anh)(Anadolu Agency)
- Hồ sơ chính thức của Ngoại trưởng Ed Miliband (tiếng Anh)(Chính phủ Anh)
- Phản ứng của Đại sứ Warren Stephens với phát ngôn năm 2016 (tiếng Anh)(The Guardian)
- Bản tin năm 2016 về nhận xét của Ed Miliband đối với Donald Trump (tiếng Anh)(The Independent)
- Thông báo về vai trò của Miliband tại Ngân hàng Thế giới (tiếng Anh)(Chính phủ Anh)
- Dữ liệu ảnh chân dung chính thức của Marco Rubio (tiếng Anh)(Wikimedia Commons, U.S. Department of State)