Nếu một người đang có ý nghĩ tự sát hoặc có nguy cơ mất an toàn ngay lúc này, hãy ở cạnh họ và gọi dịch vụ cấp cứu tại nơi đang có mặt. Tại Đài Loan, đường dây An Tâm 1925 của Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan cung cấp tư vấn tâm lý 24 giờ; trường hợp nguy hiểm tức thời gọi 110 hoặc 119 theo danh sách đường dây tư vấn và cứu hộ toàn quốc của cơ quan này. Thống kê mới nhất của Đài Loan ghi nhận 3.951 người tử vong do tự sát trong năm 2025, trong khi 1925 tiếp nhận 120.055 cuộc gọi trong cùng năm theo thống kê nguyên nhân tử vong và thông tin hoạt động của đường dây 1925.

Ngày Thế giới Phòng chống Tự tử năm 2026 diễn ra vào ngày 10 tháng 9. WHO xác nhận năm nay là năm cuối của chủ đề ba năm Changing the Narrative on Suicide và dùng lời kêu gọi Start the Conversation. Bài viết đặt chủ đề quốc tế cạnh số liệu của Đài Loan, sau đó tách riêng thông tin đã xác minh về khả năng tiếp cận dịch vụ tại Việt Nam.

Cần gọi cấp cứu ngay khi nào

Nếu một người nói rằng họ sắp tự làm hại bản thân, đã chuẩn bị phương tiện, không giữ được an toàn hoặc đang bị thương, không để họ ở một mình và không tranh luận đúng sai về cảm xúc. Hãy gọi cấp cứu tại nơi người đó đang ở, đồng thời nói rõ địa chỉ, tình trạng hiện tại và số điện thoại liên hệ.

Tại Đài Loan, số 119 dành cho cứu hỏa và cấp cứu y tế, còn 110 là cảnh sát. Người ở Việt Nam không nên gọi nhầm các số này. Bộ Y tế Việt Nam nêu 115 là số gọi cấp cứu. Trong lúc chờ nhân viên y tế, nên giữ người gặp nguy hiểm ở nơi an toàn, loại vật nguy hiểm khỏi tầm tay nếu làm được mà không gây xung đột, và nhờ thêm một người thân cùng hỗ trợ.

Chủ đề năm 2026 bước vào năm cuối

Trang thông tin của WHO về năm 2026 gọi đây là năm thứ ba và cũng là năm cuối của chủ đề Changing the Narrative on Suicide. Lời kêu gọi Start the Conversation tập trung vào giảm kỳ thị, mở ra cuộc trò chuyện có sự đồng cảm và đưa phòng chống tự tử vào chính sách y tế công cộng. Đây là định hướng truyền thông và chính sách, không phải một quy trình chẩn đoán cho từng người.

Ngày này do International Association for Suicide Prevention và WHO cùng xây dựng từ năm 2003, được tổ chức vào ngày 10 tháng 9 hằng năm. Trong thông điệp tháng 8 năm 2026, Chủ tịch IASP Jo Robinson giới thiệu tên Move for Life cho hoạt động nối tiếp Cycle Around the Globe và nhắc lại năm cuối của chủ đề ba năm.

Điện thoại và sổ tay đặt trên bàn trong ánh sáng buổi sáng, gợi nhắc việc tìm hỗ trợ và kiểm tra thông tin
Đường dây hỗ trợ là một lối tiếp cận dịch vụ có thể kiểm chứng (ảnh minh họa).

Số liệu mới nhất của Đài Loan

Cục Thống kê thuộc Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan là cơ quan công bố số liệu tử vong và y tế của Đài Loan. Bộ công bố năm 2025 có 3.951 ca tử vong do tự sát, tỷ suất 16,921 trên 100.000 dân. Thông cáo thống kê xếp tự sát ở vị trí thứ 10 trong mười nguyên nhân tử vong hàng đầu và ghi nhận cả số ca lẫn tỷ suất đều giảm so với năm 2024.

Bảng chính thức ghi năm 2024 có 4.062 ca tử vong và tỷ suất 17,351 trên 100.000 dân. Khi đọc các số thập phân này, cần giữ dấu phẩy theo cách ghi của tiếng Việt và không biến tỷ suất thành nguy cơ của một cá nhân.

Năm thống kêSố ca tử vong do tự sátTỷ suất
20253.95116,921 trên 100.000 dân
20244.06217,351 trên 100.000 dân

Nhóm tuổi trong bảng thống kê

Bảng dữ liệu của Đài Loan chia tuổi theo nhóm năm năm. Năm 2025, nhóm 15 đến 19 tuổi có 69 ca và nhóm 20 đến 24 tuổi có 167 ca, tổng cộng 236 ca. Nhóm từ 65 tuổi trở lên gồm 297 ca ở tuổi 65 đến 69, 313 ca ở tuổi 70 đến 74, 185 ca ở tuổi 75 đến 79, 160 ca ở tuổi 80 đến 84 và 148 ca ở tuổi từ 85 trở lên, tổng cộng 1.103 ca.

Trong các nhóm được nêu, tỷ suất cao nhất thuộc nhóm 80 đến 84 tuổi với 33,526 trên 100.000 dân, tiếp theo là nhóm từ 85 tuổi trở lên với 32,634. Đây là thống kê dân số ở cấp nhóm tuổi, không đủ để xác định mức nguy hiểm tức thời của một người đang gặp khủng hoảng.

Đường dây 1925 ghi nhận 120.055 cuộc gọi

Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan cho biết 1925 tiếp nhận 120.055 cuộc gọi trong năm 2025 và duy trì phục vụ 24 giờ. Con số này là số lượt cuộc gọi mà hệ thống tiếp nhận trong cả năm. Nó không cho biết có bao nhiêu người gọi không trùng lặp, cũng không cho biết bao nhiêu cuộc gọi liên quan trực tiếp đến nguy cơ tự sát.

Trong hệ thống của Đài Loan, 1925 là lối vào để một người nhận tư vấn tâm lý và được hướng dẫn tiếp theo. 1995 là đường dây Life Line, còn 1980 là Teacher Chang Hotline. Danh sách của Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan ghi rõ các số liên hệ này cùng số 110 và 119; giờ phục vụ của từng đường dây cần đối chiếu thông báo mới nhất.

Tại Việt Nam thì sao

Tại Việt Nam, người đang có nguy cơ mất an toàn cần gọi 115 khi cần cấp cứu y tế, không dùng số 1925 của Đài Loan. Trang hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam mô tả 115 là số gọi cấp cứu và khuyến nghị cung cấp địa chỉ, số liên lạc, số người bị nạn và tình trạng hiện tại để đơn vị điều phối đưa xe đến đúng nơi. Thông tin này giải quyết tình huống khẩn cấp, nhưng không phải bằng chứng về một đường dây tư vấn tâm lý hoặc phòng chống tự sát trên toàn quốc.

Đối với nhu cầu không ở mức cấp cứu, WHO Việt Nam cho biết mô hình chăm sóc sức khỏe tâm thần đang được phát triển theo hướng lồng ghép vào chăm sóc sức khỏe ban đầu. Một tài liệu khác của WHO mô tả trạm y tế xã, phường là một phần của mạng lưới cơ sở rộng khắp và từng ghi nhận mô hình phối hợp giữa trạm y tế, bệnh viện tâm thần và cộng đồng tại Đà Nẵng. Người cần hỗ trợ tại Việt Nam nên bắt đầu bằng trạm y tế hoặc cơ sở khám chữa bệnh nơi mình cư trú, hỏi rõ nơi tiếp nhận sức khỏe tâm thần và xin chuyển tuyến nếu cơ sở đó không cung cấp dịch vụ phù hợp.

Khả năng cung ứng không đồng đều giữa các địa phương. Hồ sơ Việt Nam trong Mental Health Atlas 2024 của WHO ghi nhận Việt Nam chưa có chiến lược phòng chống tự sát riêng. Tài liệu này không cung cấp một bảng giá chung cho tư vấn tâm lý, cũng không xác nhận mọi trạm y tế đều có chuyên gia tâm lý hoặc dịch vụ 24 giờ. Vì vậy, không nên tự suy ra giá khám, thời gian chờ hay mức độ sẵn có ở một tỉnh từ thông tin của Đài Loan. Khi hỏi cơ sở y tế, nên xác nhận trước ba điểm: có tiếp nhận người đang có ý nghĩ tự sát không, ngoài giờ hành chính liên hệ ở đâu, và trường hợp cần cấp cứu sẽ được chuyển đến cơ sở nào.

WHO cũng nhấn mạnh phòng chống tự sát cần phối hợp giữa y tế, giáo dục, lao động, tư pháp và truyền thông. Với người Việt Nam đang sống tại Đài Loan, địa điểm hiện tại quyết định số điện thoại cần gọi: 1925, 110 hoặc 119 ở Đài Loan; 115 ở Việt Nam. Trong cả hai bối cảnh, người thân nên ở cạnh người đang gặp nguy hiểm, nói ngắn gọn và bình tĩnh, rồi chuyển thông tin cho nhân viên cấp cứu thay vì tự đánh giá rằng tình trạng sẽ tự hết.

Câu hỏi thường gặp

Chủ đề Ngày Thế giới Phòng chống Tự tử năm 2026 là gì?
WHO cho biết năm 2026 là năm cuối của chủ đề ba năm Changing the Narrative on Suicide. Lời kêu gọi của năm nay là Start the Conversation, tập trung vào giảm kỳ thị, mở cuộc trò chuyện và củng cố hệ thống hỗ trợ.

Đài Loan ghi nhận bao nhiêu ca tử vong do tự sát trong năm 2025?
Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan công bố 3.951 ca, với tỷ suất 16,921 trên 100.000 dân và xếp thứ 10 trong mười nguyên nhân tử vong hàng đầu. Nhóm 15 đến 24 tuổi có 236 ca và nhóm từ 65 tuổi trở lên có 1.103 ca theo phép cộng các nhóm năm tuổi.

Đang có ý nghĩ tự sát thì gọi số nào?
Tại Đài Loan, có thể gọi 1925 để nhận tư vấn tâm lý, còn nguy hiểm tức thời gọi 110 hoặc 119. Tại Việt Nam, gọi 115 khi cần cấp cứu y tế. Nếu người đó chưa ở tình trạng cấp cứu, hãy liên hệ trạm y tế hoặc cơ sở khám chữa bệnh gần nơi cư trú và hỏi về tiếp nhận sức khỏe tâm thần.

Cần tìm người hỗ trợ ngay bây giờ

Nếu bạn hoặc người bên cạnh đang có ý nghĩ tự sát, đã chuẩn bị phương tiện hoặc không giữ được an toàn, hãy ở cạnh họ và gọi dịch vụ cấp cứu tại nơi đang có mặt. Đừng để người đó một mình trong lúc chờ trợ giúp.

  • Đài Loan: 1925 là đường dây An Tâm; 110 là cảnh sát; 119 là cứu hỏa và cấp cứu y tế.
  • Việt Nam: 115 là số gọi cấp cứu y tế theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
  • Thông tin dịch vụ: hỏi cơ sở y tế địa phương về nơi tiếp nhận sức khỏe tâm thần và quy trình chuyển tuyến ngoài giờ.