Victoria đề xuất quyền làm việc tại nhà hai ngày mỗi tuần

Dự luật Sửa đổi Cơ hội Bình đẳng về làm tại nhà năm 2026 (Equal Opportunity Amendment (Work from Home) Bill 2026) chưa trở thành luật có hiệu lực tại bang Victoria, Úc. Hạ viện bang Victoria (Legislative Assembly) thông qua văn bản ngày 30/7/2026 mà không sửa đổi, còn Thượng viện bang Victoria (Legislative Council) bắt đầu đọc lần hai trong cùng ngày. Tính đến ngày 7/8/2026, hồ sơ chính thức vẫn ghi dự luật ở Thượng viện. Mốc 1/9/2026 vì thế mới là kế hoạch, chưa tạo quyền có hiệu lực.

Nếu được thông qua theo nội dung hiện tại, văn bản sẽ sửa Luật Cơ hội Bình đẳng năm 2010 của bang Victoria. Người đủ điều kiện được làm tại nhà tối đa hai ngày mỗi tuần khi cách bố trí này hợp lý. Người sử dụng lao động vẫn được từ chối, song phải trả lời bằng văn bản trong 21 ngày. Dự thảo còn thiết lập cơ chế xử lý tranh chấp sau bước trao đổi trực tiếp giữa hai bên.

Ai thuộc phạm vi của dự luật

Văn phòng Luật sư Chính phủ Victoria (VGSO) là cơ quan tư vấn pháp lý cho chính quyền bang. VGSO cho biết người làm ít nhất 38 giờ mỗi tuần sẽ được làm tại nhà hai ngày nếu yêu cầu được xem là hợp lý. Người bán thời gian và người không có giờ cố định nhưng làm đều đặn được tính thời lượng theo tỷ lệ. Trước khi áp dụng, người lao động phải gửi thông báo ghi rõ ngày và giờ dự định làm từ nhà.

Dự thảo loại trừ người đang thử việc, người học nghề, thực tập sinh, người trong chương trình đào tạo ban đầu và người không có lịch làm đều đặn. Người đã thuộc diện yêu cầu sắp xếp linh hoạt theo Luật Quan hệ Lao động Công bằng liên bang năm 2009 (Fair Work Act 2009) tiếp tục dùng quy trình liên bang. Chính sách kết hợp làm tại nhà và tại cơ sở do doanh nghiệp ban hành vẫn được duy trì. Vì vậy, không phải mọi vị trí đều tự động được chấp thuận.

Người sử dụng lao động được từ chối trong trường hợp nào

Người sử dụng lao động có 21 ngày để đánh giá thông báo. Nếu kết luận yêu cầu không hợp lý, họ phải giải thích lý do và xác nhận liệu có phương án khác, chẳng hạn đổi ngày, đổi giờ hoặc giảm số ngày. Dự thảo không cho phép bác bỏ mà không phản hồi. Phương án thay thế cũng phải được ghi trong văn bản trả lời.

Tiêu chí đánh giá bắt đầu từ yêu cầu cốt lõi của vị trí, gồm nhu cầu có mặt trực tiếp, dùng thiết bị tại cơ sở hoặc tiếp xúc với khách hàng. Tác động đáng kể tới năng suất, an toàn, giám sát, đào tạo, dịch vụ khách hàng hoặc bảo mật cũng được xem xét. Chi phí quá mức, thay đổi lịch bất khả thi hoặc nhu cầu tuyển thêm người là các căn cứ khác trong dự thảo. Người sử dụng lao động phải gắn lý do từ chối với những tiêu chí này.

Khi chấp thuận, dự thảo yêu cầu người sử dụng lao động chi trả các khoản hợp lý và cần thiết, gồm thiết bị thiết yếu cùng quyền truy cập an toàn vào hệ thống. Hội đồng Doanh nghiệp Australia (BCA) cùng chín tổ chức sử dụng lao động cho rằng khái niệm chi phí hợp lý cần được thu hẹp và làm rõ. Tuyên bố chung ngày 13/7/2026 của nhóm này đưa ra mười đề xuất sửa đổi, gồm hoãn thời điểm áp dụng, giới hạn tối đa hai ngày và không cộng dồn với các thỏa thuận sẵn có. Đây là kiến nghị của giới chủ, chưa phải nội dung đã được Nghị viện chấp nhận.

Tranh chấp đi qua hai cơ quan của Victoria

Theo kế hoạch do chính quyền Victoria công bố ngày 4/3/2026, tranh chấp trước hết được đưa tới Ủy ban Cơ hội Bình đẳng và Nhân quyền Victoria (VEOHRC) để hòa giải. VEOHRC là cơ quan của bang tiếp nhận và hỗ trợ giải quyết tranh chấp về quyền bình đẳng. Nếu hòa giải thất bại, hồ sơ mới chuyển tới Tòa Dân sự và Hành chính Victoria (VCAT). VCAT được dự thảo trao quyền ra lệnh cho phép làm tại nhà khi cơ quan này kết luận yêu cầu hợp lý.

Ben Carroll giữ dự luật nhưng để ngỏ sửa đổi

Dynamic Business đưa tin tân Thủ hiến Ben Carroll tiếp tục thúc đẩy dự luật của người tiền nhiệm Jacinta Allan, đồng thời nói các sửa đổi hợp lý sẽ được xem xét tại Thượng viện. Một nội dung được nhắc tới là bỏ cơ chế “cộng thêm”, vốn cho phép người lao động cộng ngày làm tại nhà với thỏa thuận linh hoạt sẵn có. Carroll không tuyên bố rút toàn bộ dự luật. Toàn văn sửa đổi của chính quyền chưa xuất hiện trong các nguồn được kiểm tra tại thời điểm bài viết.

Chính quyền tiền nhiệm lập luận rằng làm từ nhà giúp gia đình tiết kiệm thời gian và mở rộng cơ hội tham gia thị trường lao động. Các nhóm doanh nghiệp phản đối cách biến thỏa thuận linh hoạt thành quyền theo luật và cảnh báo về chi phí, an toàn cùng thủ tục. Tranh luận vì thế tập trung vào điều kiện từ chối, nghĩa vụ chi trả và khả năng cộng dồn với thỏa thuận cũ. Những điểm này vẫn phụ thuộc thương lượng tại Thượng viện.

Mốc tháng 9 phụ thuộc tiến trình Nghị viện

Thông cáo của chính quyền Victoria đặt mốc 1/9/2026 cho nơi sử dụng từ 15 người trở lên và 1/7/2027 cho nơi có dưới 15 người. Lịch này chỉ thành hiện thực nếu dự luật vượt qua Thượng viện và hoàn tất thủ tục ban hành. Nghị viện bang cho biết cuộc bầu cử sẽ diễn ra ngày 28/11/2026, còn dự luật chưa được thông qua khi nhiệm kỳ hiện tại kết thúc ngày 3/11/2026 sẽ hết hiệu lực. Sửa đổi lớn hoặc kéo dài tranh luận đều làm thay đổi nội dung và thời điểm khởi đầu.

Phạm vi đối với độc giả Việt Nam

Dự luật thuộc thẩm quyền bang Victoria, không phải quy định chung cho toàn nước Úc. Văn bản không tạo quyền làm tại nhà cho người lao động ở Việt Nam hoặc Đài Loan. Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy văn bản chính thức của cơ quan chức năng Việt Nam đưa ra số liệu so sánh cho trường hợp này.