Hãng tin Associated Press (AP) cho biết Bộ Ngoại giao Philippines (DFA) đã nhận yêu cầu dẫn độ của Mỹ đối với Apollo Carreon Quiboloy. DFA, cơ quan phụ trách quan hệ đối ngoại, sau đó chuyển hồ sơ sang Bộ Tư pháp Philippines. Hai quan chức cấp cao Philippines nói với AP rằng yêu cầu được gửi qua kênh ngoại giao vào tháng 7/2026. Tính đến ngày 7/8/2026, chúng tôi chưa tìm thấy lịch xem xét công khai từ Bộ Tư pháp Philippines.

Quiboloy lãnh đạo giáo hội Kingdom of Jesus Christ do ông thành lập tại Davao năm 1985. Ông từng là cố vấn tinh thần của cựu tổng thống Rodrigo Duterte. Mỹ muốn đưa ông ra xét xử về các cáo buộc liên bang, trong đó có mua bán người nhằm bóc lột tình dục trẻ em và gian lận. Ông đồng thời bị xét xử về các cáo buộc mua bán người và xâm hại trẻ em tại hai tòa án Philippines. Yêu cầu qua đường ngoại giao vì thế chưa tạo ra lệnh chuyển giao ngay lập tức.

Búa thẩm phán đặt cạnh sách luật trên bàn gỗ trong phòng xử án (ảnh minh họa)
Chuyển giao người bị yêu cầu dẫn độ phải đi qua thủ tục trong hiệp ước và pháp luật của quốc gia tiếp nhận yêu cầu. (Ảnh minh họa: Tingey Injury Law Firm, Unsplash)

Quiboloy đối mặt với các cáo buộc riêng tại hai nước

Đại bồi thẩm đoàn liên bang Mỹ đưa Quiboloy cùng tám người khác vào bản cáo trạng bổ sung gồm 42 cáo buộc, được công bố ngày 18/11/2021. Công tố Mỹ cáo buộc ông tham gia âm mưu mua bán người nhằm bóc lột tình dục bằng vũ lực, gian lận hoặc cưỡng ép. Hồ sơ cũng cáo buộc hành vi bóc lột tình dục trẻ em và vận chuyển lượng lớn tiền mặt trái phép. Bộ Tư pháp Mỹ nhấn mạnh bản cáo trạng chỉ nêu cáo buộc và mọi bị cáo được suy đoán vô tội cho đến khi có phán quyết.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đưa Quiboloy vào danh sách truy nã và cho biết lệnh bắt liên bang được ban hành ngày 10/11/2021. Tại Philippines, Quiboloy đầu hàng vào tháng 9/2024 sau chiến dịch của khoảng 2.000 cảnh sát tại khuôn viên tôn giáo rộng 30 ha ở Davao. Ông bị giam từ đó, bác bỏ các cáo buộc và nói chúng do những người chỉ trích cùng cựu thành viên dựng lên.

Hiệp ước năm 1994 không biến yêu cầu thành lệnh bàn giao

Mỹ và Philippines ký hiệp ước dẫn độ tại Manila ngày 13/11/1994. Văn bản hiệp ước yêu cầu hồ sơ dẫn độ đi qua kênh ngoại giao và kèm tài liệu hỗ trợ. Hành vi bị yêu cầu dẫn độ nhìn chung phải bị phạt tù trên một năm theo pháp luật của cả hai nước. Sau khi nhận hồ sơ, Philippines vẫn phải đánh giá yêu cầu theo hiệp ước và pháp luật trong nước.

AP dẫn lời hai quan chức cho biết hai tòa án đang xử các vụ án của Quiboloy tại Philippines phải chấp thuận yêu cầu chuyển giao. Con số hai gắn với các vụ án cụ thể của Quiboloy, không phải quy tắc chung được ấn định trong hiệp ước. Bản tin ngày 6/8/2026 không nêu tên hai tòa hoặc thời điểm họ xem xét yêu cầu. Chưa có quyết định công khai cho thấy một trong hai tòa đã đồng ý.

Philippines có thể hoãn hoặc tạm giao để truy tố

Hiệp ước dành hai hướng xử lý khi người bị yêu cầu đang bị truy tố hoặc chấp hành hình phạt tại quốc gia nhận yêu cầu. Philippines được hoãn thủ tục đến khi vụ án trong nước kết thúc và hình phạt được thi hành đầy đủ. Nước này cũng được tạm giao người đó cho Mỹ chỉ để truy tố, rồi nhận lại sau khi thủ tục tại Mỹ kết thúc. Chờ chấp hành xong hình phạt vì thế là một lựa chọn của Philippines, không phải kết quả duy nhất hiệp ước cho phép.

Nếu Philippines chọn hoãn, Quiboloy tiếp tục trải qua các phiên xử trong nước trước khi có quyết định chuyển giao. Nếu chọn tạm giao, giới chức tư pháp Philippines phải đề nghị tòa án trong nước chấp thuận. Phương án này cho phép vụ án liên bang tại Mỹ tiến hành trước khi các hồ sơ tại Philippines kết thúc. Chưa có thông báo công khai cho biết Bộ Tư pháp Philippines sẽ đề nghị hướng nào.

Nghĩa vụ chấp hành hình phạt chỉ phát sinh nếu tòa án kết tội và tuyên án. Các vụ án tại Philippines vẫn đang được xét xử, còn bản cáo trạng tại Mỹ chưa được đưa ra xét xử với Quiboloy. Quyết định tạm giao hoặc hoãn không xác định ông có phạm tội ở bất kỳ nước nào. Hai hệ thống tư pháp sẽ xem xét các cáo buộc trong những thủ tục riêng.

Thời điểm chuyển giao vẫn chưa được xác định

AP dựa vào hai quan chức không nêu tên để mô tả vai trò của hai tòa án, trong khi DFA chỉ xác nhận đã nhận và chuyển yêu cầu. Đại sứ quán Mỹ tại Manila chưa phản hồi đề nghị bình luận của AP khi bản tin được công bố. Bộ Tư pháp Philippines cũng chưa đưa ra lịch đánh giá hoặc ngày dự kiến chuyển giao. Trạng thái đã xác nhận đến ngày 7/8/2026 là hồ sơ đang được xử lý, chưa phải một quyết định dẫn độ.