USS George Washington đã rời Đà Nẵng, đi qua eo biển Singapore và hướng về Trung Đông để thay USS Abraham Lincoln. AP dẫn một quan chức Hải quân Mỹ xác nhận tàu đã vào eo biển Malacca, tuyến nối Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương. Khi George Washington rời khu vực, Tây Thái Bình Dương tạm không có tàu sân bay Mỹ được triển khai. Thời gian của khoảng trống này chưa được xác định.

Hải quân Mỹ mô tả George Washington là tàu sân bay hạt nhân lớp Nimitz được bố trí tiền phương tại Yokosuka, Nhật Bản. Đây là tàu sân bay Mỹ duy nhất bố trí tiền phương tại Nhật Bản. Tàu đóng tại Yokosuka thay vì xuất phát từ Mỹ cho từng đợt triển khai. Khái niệm khoảng trống trong bài chỉ nói về tàu sân bay, không đồng nghĩa toàn bộ lực lượng Mỹ đã rút khỏi châu Á.

Ba tàu sân bay cho thấy sức ép từ chiến sự Trung Đông

USS Abraham Lincoln rời San Diego ngày 21/11/2025 và đến Trung Đông vào tháng 1/2026. Tàu vốn dự kiến trở về vào tháng 5, nhưng nhiệm vụ được kéo dài để hỗ trợ hoạt động quân sự của Mỹ chống Iran. AP cho biết Lincoln đã ở liên tục trên biển hơn 240 ngày, còn toàn bộ đợt triển khai vượt 260 ngày. Hai mốc đo hai khoảng thời gian khác nhau, vì vậy không nên dùng thay thế cho nhau.

USS Gerald R. Ford trở về vào giữa tháng 5 sau 11 tháng triển khai, sau khi hỗ trợ hoạt động chống Iran. Đây là đợt triển khai tàu sân bay dài nhất của Mỹ kể từ Chiến tranh Việt Nam. Bryan Clark thuộc Viện Hudson cho biết Hải quân Mỹ có 11 tàu sân bay và thường triển khai đồng thời hai hoặc ba tàu. Clark nói số tàu tại Trung Đông sẽ lên bốn nếu USS Theodore Roosevelt cũng rời San Diego. Đây mới là kịch bản giả định, chưa phải lịch điều động chính thức.

Hậu cần và sức khỏe thủy thủ trên USS Lincoln gây tranh luận

Biên đội tàu chiến Hải quân Mỹ hoạt động trên biển (ảnh minh họa)

Hải quân Mỹ thừa nhận giao tranh đã làm gián đoạn các đầu mối tiếp tế truyền thống ở Trung Đông. Sự gián đoạn dẫn đến thiếu hụt hàng hóa và thất lạc thư tín trên Lincoln. Ban chỉ huy tàu ưu tiên thực phẩm, sau đó đến đồ vệ sinh và cuối cùng là thư tín. Hải quân nói thủy thủ hiện có nước sạch cùng các bữa ăn bảo đảm dinh dưỡng. Những thông tin này xuất phát từ tuyên bố của Hải quân, chưa phải kết quả thanh tra độc lập.

Các báo cáo còn nêu lo ngại về sức khỏe tâm thần của thủy thủ sau thời gian dài không cập cảng. Hải quân nói chưa ghi nhận số trường hợp có ý nghĩ hoặc hành vi tự sát tăng lên. Cơ quan này không công bố dữ liệu, viện dẫn an ninh hoạt động và quyền riêng tư của bệnh nhân. Đầu tháng 8/2026, một thủy thủ rơi khỏi tàu, được cứu, chăm sóc y tế rồi chuyển khỏi Lincoln để tiếp tục điều trị. Quan chức Hải quân không xác nhận sự việc có liên quan đến một vụ tự sát bất thành hay không.

Các thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal và Ruben Gallego yêu cầu Lầu Năm Góc giải trình hoặc điều tra điều kiện trên tàu. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho rằng các báo cáo đã mô tả sai tình hình. Ông nói muốn thủy thủ Lincoln sớm trở về và lực lượng trên các tàu được luân chuyển. Hai phản ứng cho thấy tranh cãi chưa khép lại vì dữ liệu chi tiết về thực phẩm, vệ sinh và chăm sóc sức khỏe chưa được công bố. George Washington được điều sang Trung Đông trong lúc những yêu cầu giám sát này vẫn tiếp diễn.

Khoảng trống và tín hiệu răn đe tại châu Á

Tàu sân bay mang theo không đoàn và là phương tiện phô diễn khả năng đưa lực lượng đến một khu vực xa lãnh thổ Mỹ. Vì vậy, tác động của khoảng trống gồm năng lực tác chiến lẫn tín hiệu chính trị gửi tới đồng minh. Clark nhận định Trung Quốc sẽ dùng sự vắng mặt này để thúc đẩy thông điệp rằng Mỹ không còn giữ vai trò chi phối tại Tây Thái Bình Dương. Evan Sankey thuộc Viện Cato đánh giá khoảng trống làm tăng cảm giác Washington đang bị Trung Đông phân tán sự chú ý.

AP ghi nhận Trung Quốc diễn tập gần bãi cạn Scarborough ở Biển Đông và bắn đạn thật ngoài khơi Okinotori của Nhật Bản trong thời gian gần đây. Nhật Bản và Philippines đều có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc, còn Đài Loan là trọng điểm khác trong tính toán răn đe của Mỹ tại khu vực. Bản tin không dự báo Trung Quốc sẽ tấn công Đài Loan chỉ vì một tàu sân bay rời đi. Mối lo trước mắt nằm ở khả năng Bắc Kinh phô diễn sức mạnh và làm các đối tác nghi ngờ mức độ cam kết của Washington.

Greg Poling lãnh đạo Chương trình Đông Nam Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS). Ông cho rằng Washington đang làm ngược mục tiêu từng tuyên bố là giảm can dự ở Trung Đông. Đánh giá này tập trung vào cách phân bổ nguồn lực giữa hai chiến trường, không chứng minh Mỹ đã thay đổi vĩnh viễn chiến lược tại châu Á. Một tàu sân bay khác trở lại khu vực trong vài tháng tới sẽ thu hẹp khoảng trống. Hải quân Mỹ chưa công bố tàu nào sẽ đảm nhận nhiệm vụ đó hoặc ngày bắt đầu triển khai.

Ý nghĩa đối với Việt Nam chưa có đánh giá chính thức

Báo Điện tử Chính phủ cho biết George Washington cập cảng Tiên Sa, Đà Nẵng ngày 30/7/2026, đánh dấu chuyến thăm thiện chí đầu tiên của tàu tới Việt Nam. Đây là lần thứ tư một tàu sân bay Mỹ thăm Việt Nam, sau các chuyến vào năm 2018, 2020 và 2023. Sau chuyến thăm, nhóm tác chiến rời Đông Nam Á rồi hướng về Ấn Độ Dương và Trung Đông. Tính đến khi hoàn tất bài viết, chúng tôi chưa tìm thấy đánh giá chính thức của cơ quan chức năng Việt Nam về tác động của đợt điều chuyển. Vì thế, chưa có căn cứ để gắn sự kiện với một thay đổi trong chính sách đối ngoại hoặc quốc phòng của Việt Nam.

Thời gian thay thế và dữ liệu thủy thủ chưa rõ

Chưa có mốc kết thúc cho khoảng trống tàu sân bay tại Tây Thái Bình Dương. AP và các nhà phân tích nêu khả năng Hải quân Mỹ đưa tàu khác đến trong vài tháng tới. Đây chưa phải mệnh lệnh triển khai đã công bố. Các con số về Lincoln cần được đọc đúng phạm vi: hơn 240 ngày liên tục trên biển và hơn 260 ngày cho toàn bộ đợt triển khai. Dữ liệu sức khỏe tâm thần của thủy thủ vẫn chưa đủ để kiểm chứng độc lập các cáo buộc.

Cuối cùng, sự vắng mặt của tàu sân bay không phản ánh toàn bộ lực lượng quân sự Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương. Các nguồn được kiểm tra không đưa ra phép đo tổng hợp về tàu ngầm, máy bay, căn cứ hoặc lực lượng đồng minh trong cùng thời điểm. Nhận định về Trung Quốc vì thế thuộc phạm vi tín hiệu răn đe và nhận thức chiến lược. Chưa có bằng chứng được công bố cho thấy khoảng trống sẽ trực tiếp dẫn đến hành động quân sự nhằm vào Đài Loan, Nhật Bản hoặc Philippines.