Lực lượng Mỹ phối hợp với Ecuador chặn một tàu ngày 28/8/2026 trên vùng biển quốc tế ở Đông Thái Bình Dương. Bộ Tư lệnh Phương Nam của Mỹ (SOUTHCOM) là cơ quan chỉ huy quân sự phụ trách khu vực này. SOUTHCOM cho biết binh sĩ từ USS San Antonio (LPD-17) đã lên tàu, khám xét rồi đưa những người có mặt về Ecuador. Lực lượng Mỹ đánh chìm phương tiện sau khi những người trên tàu đã rời đi. Thông cáo nói quá trình kiểm tra không xảy ra sự cố.
SOUTHCOM gọi con tàu là “trạm tiếp nhiên liệu nổi” phục vụ hoạt động buôn ma túy trên biển. Cơ quan này nói tình báo xác nhận phương tiện hỗ trợ Los Choneros. SOUTHCOM cũng cho biết tàu từng là mục tiêu trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ. Tuy nhiên, thông cáo không nêu tên tàu, quốc tịch, số người trên tàu hoặc lượng ma túy thu giữ. Kết luận về mối liên hệ với Los Choneros vẫn dựa trên thông tin do phía Mỹ công bố.
Quy trình khác với các đợt không kích tàu nhỏ
CBS News dẫn SOUTHCOM cho biết Mỹ dùng không kích để đánh chìm tàu và công bố video vụ việc. Dữ liệu công khai cho thấy lực lượng Mỹ chỉ phá hủy tàu sau khi đã đưa người rời khỏi phương tiện. Bản tin không đưa ra thông tin độc lập về danh tính hoặc hàng hóa trên tàu. CBS xác nhận trình tự do SOUTHCOM mô tả, nhưng không bổ sung các chi tiết còn thiếu về danh tính và tang vật.
Task & Purpose gọi đây là hành động trực tiếp đầu tiên của USS San Antonio nhằm vào mục tiêu bị nghi buôn ma túy. Littoral Combat Force-24 (lực lượng tác chiến ven biển số 24) cũng tham gia chiến dịch. Tàu và đơn vị này mới vào Đông Thái Bình Dương trong tháng 8/2026. Nguồn này cho biết Mỹ nối lại không kích tàu nhỏ ngày 23/8/2026, sau hơn hai tháng tạm dừng. Điểm khác trong vụ ngày 28/8 là lực lượng lên tàu và kiểm tra trước khi phá hủy phương tiện.
Vai trò hậu cần của tàu tiếp nhiên liệu
Ngày 20/8/2026, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ công bố biện pháp mới đối với một mạng lưới ngoài khơi Ecuador. OFAC nêu tên 15 mục tiêu tại Ecuador và xác định 10 tàu là tài sản bị phong tỏa. Cơ quan này cáo buộc mạng lưới vận chuyển hàng nghìn kilôgam cocaine mỗi tháng từ Nam Mỹ tới Mexico. Theo OFAC, một đội tàu gần Manta dùng hoạt động đánh cá hợp pháp làm vỏ bọc. Đội tàu chuyển cocaine sang tàu cao tốc chạy về phía bắc qua Đông Thái Bình Dương.
Số liệu trên mô tả toàn mạng lưới bị trừng phạt, không phản ánh lượng hàng trên con tàu ngày 28/8. Tài liệu OFAC cho biết các tàu đánh cá cung cấp nhiên liệu, thực phẩm và hỗ trợ y tế cho tàu cao tốc chở cocaine. Một số tàu còn theo dõi tàu của lực lượng chấp pháp để hỗ trợ hành trình tới Mexico. Tiếp nhiên liệu giúp tàu nhỏ đi xa bờ mà không ghé cảng. Mô tả vai trò của riêng con tàu ngày 28/8 vẫn chỉ đến từ phía Mỹ.
OFAC mô tả Los Choneros là tổ chức tội phạm hình thành tại Ecuador. Cơ quan này nói nhóm hợp tác với băng đảng Sinaloa và các băng đảng Mexico khác để kiểm soát những tuyến cocaine từ Nam Mỹ tới Mỹ. Bộ Ngoại giao Mỹ đưa Los Choneros vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài (Foreign Terrorist Organization, FTO) ngày 4/9/2025. Phân loại pháp lý này của Mỹ không tạo thành phán quyết hình sự đối với từng thành viên. Trong thông cáo về con tàu, SOUTHCOM gọi Los Choneros là “tổ chức khủng bố ma túy bạo lực”.
Dữ liệu độc lập về con tàu còn thiếu
DW cho biết Ecuador gia nhập liên minh “Lá chắn châu Mỹ” vào tháng 3/2026. Liên minh do Mỹ dẫn dắt nhằm chống buôn bán ma túy trong khu vực. Vị trí giữa Colombia và Peru khiến Ecuador trở thành điểm trung chuyển quan trọng, theo hãng tin Đức.
DW cũng ghi nhận chính quyền Mỹ chưa đưa ra bằng chứng mang tính quyết định rằng các tàu bị nhắm tới thực sự chở ma túy. Nhận định này bao quát chuỗi hoạt động được hãng đề cập, thay vì kết luận riêng về tàu ngày 28/8. Trong vụ này, SOUTHCOM cáo buộc con tàu làm nhiệm vụ hậu cần chứ không nói đã tìm thấy cocaine trên tàu.
Các tài liệu được đối chiếu không nêu quốc tịch, chủ sở hữu hoặc tọa độ chính xác của tàu. Hồ sơ cũng thiếu căn cứ pháp lý cụ thể cho hành động lên tàu và đánh chìm phương tiện trong vùng biển quốc tế. Vì thiếu dữ liệu, công chúng chưa thể đánh giá độc lập thẩm quyền đối với con tàu. Sự phối hợp của Ecuador được SOUTHCOM xác nhận, nhưng thông cáo không nói phía Ecuador tham gia khâu nào hoặc dựa trên văn bản nào.
Danh sách trừng phạt tác động đến giao dịch có yếu tố Mỹ
OFAC yêu cầu phong tỏa tài sản của các đối tượng bị nêu tên nếu tài sản nằm tại Mỹ hoặc do người Mỹ kiểm soát. Các tài sản này phải được báo cáo cho OFAC. Giao dịch của người Mỹ liên quan tài sản bị phong tỏa nhìn chung bị cấm. Lệnh cấm cũng áp dụng cho giao dịch diễn ra trong hoặc quá cảnh Mỹ, trừ khi được cấp phép hay miễn trừ.
Thông cáo nói các tổ chức tài chính ngoài Mỹ đối mặt rủi ro trừng phạt khi tham gia một số giao dịch liên quan. Các điều khoản tập trung vào người Mỹ, tài sản tại Mỹ và giao dịch đi qua Mỹ. Biện pháp thuộc hệ thống trừng phạt Mỹ và không thay thế quy định của Việt Nam.
Thông tin đã được xác nhận công khai hiện dừng ở trình tự chặn, khám xét, đưa người về Ecuador và đánh chìm tàu. Danh tính phương tiện, tang vật, căn cứ pháp lý và hồ sơ tình báo chưa được công bố. Cho đến khi có thêm tài liệu, mối liên hệ với Los Choneros cần được ghi rõ là kết luận của phía Mỹ.
Nguồn và tài liệu tham khảo
- Thông cáo về vụ chặn tàu tiếp nhiên liệu ngày 28/8/2026 (tiếng Anh)(Bộ Tư lệnh Phương Nam của Mỹ (SOUTHCOM))
- Bản tin về vụ Mỹ đánh chìm tàu gần Ecuador (tiếng Anh)(CBS News)
- Bản tin về lực lượng Mỹ lên tàu ngoài khơi Ecuador (tiếng Anh)(Task & Purpose)
- Bản tin về chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Ecuador (tiếng Anh)(DW)
- Thông cáo trừng phạt mạng lưới cocaine đặt tại Ecuador (tiếng Anh)(Bộ Tài chính Mỹ)