Sản phẩm chống muỗi được dùng trước khi trẻ bị đốt, còn thuốc bôi giảm ngứa xử lý triệu chứng sau đó. Hai nhóm thường nằm gần nhau trên kệ hàng nhưng không tuân theo cùng một bộ tiêu chí. Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, tên hoạt chất, nồng độ, dạng sản phẩm và cảnh báo độ tuổi đều cần được đối chiếu. Nhãn dành cho người lớn không tạo căn cứ để dùng cùng sản phẩm cho trẻ.

Các mốc tuổi trong bài thuộc hướng dẫn và giấy phép sản phẩm tại Đài Loan. Nội dung này phục vụ gia đình Việt Nam đang sống tại Đài Loan và người đọc cần đối chiếu quy định tại đây. Sản phẩm lưu hành ở Việt Nam phải được kiểm tra theo nhãn và quy định hiện hành tại Việt Nam.

Dấu hiệu cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay

Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) là hệ thống y tế công của Anh. NHS xếp sưng đột ngột ở môi, miệng, họng hoặc lưỡi, thở nhanh, khó thở và khó nuốt vào nhóm dấu hiệu cấp cứu. Da hoặc môi chuyển xanh, xám hay tái cũng thuộc nhóm này. Trẻ lả, mềm nhũn hoặc phản ứng khác thường cần được đưa đến khoa cấp cứu ngay.

NHS khuyến nghị trẻ dưới 1 tuổi bị côn trùng đốt nên được bác sĩ đánh giá. Sưng đau tăng, vùng da nóng đỏ, chảy mủ hoặc triệu chứng ngày càng nặng cần được nhân viên y tế đánh giá. Đây là hướng dẫn y tế của Anh, không phải quy định về tuyến khám tại Đài Loan. Các dấu hiệu cấp cứu không chờ thử một loại thuốc bôi mới.

Tại Đài Loan, độ tuổi được kiểm tra trước tên sản phẩm

Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan (CDC Đài Loan) là cơ quan phụ trách giám sát và phòng chống bệnh truyền nhiễm tại Đài Loan. Cơ quan này nêu DEET, picaridin và IR3535 là ba hoạt chất xua côn trùng trong hướng dẫn. CDC Đài Loan khuyến nghị trẻ dưới 2 tháng tuổi không dùng sản phẩm chứa ba hoạt chất trên. Màn và quần áo dài sáng màu là biện pháp thay thế được cơ quan này đề xuất.

Với trẻ từ 2 tháng tuổi, CDC Đài Loan chỉ khuyến nghị DEET nồng độ 10-30% và yêu cầu rửa sạch khi trở vào nhà. Theo phạm vi giấy phép mà CDC Đài Loan công bố, picaridin và IR3535 chỉ dành cho trẻ từ 2 tuổi. Trong ba hoạt chất được nêu, trẻ từ 2 tháng đến dưới 2 tuổi vì thế chỉ có mốc hướng dẫn cho DEET. Nồng độ cao hơn chủ yếu kéo dài thời gian bảo vệ, không đồng nghĩa tác dụng xua muỗi mạnh hơn.

CDC Đài Loan lưu ý một số sản phẩm DEET được cấp phép để dùng trong môi trường, không được bôi lên da hoặc xịt lên quần áo. Nhãn sản phẩm phải ghi rõ sản phẩm có được dùng trên vùng da hở hay không. Tuổi phù hợp và vị trí sử dụng vì thế cần được đọc trên chính bao bì đang mua. Tên hoạt chất giống nhau không bảo đảm hai sản phẩm có cùng phạm vi sử dụng.

Cận cảnh chai chống muỗi có nhãn ghi hoạt chất và nồng độ (ảnh minh họa)

Cách dùng DEET giảm nguy cơ trẻ nuốt hoặc dính vào mắt

Bộ Môi trường Đài Loan là cơ quan trung ương quản lý các vấn đề môi trường tại Đài Loan. Cổng thông tin an toàn hóa chất của bộ đăng hướng dẫn riêng về DEET cho trẻ nhỏ. Hướng dẫn yêu cầu tránh mắt, miệng, mũi, ngón tay và lòng bàn tay khi bôi hoặc xịt cho trẻ. Tránh vùng bàn tay giúp giảm nguy cơ trẻ dụi mắt hoặc mút tay rồi nuốt hoạt chất.

Sau khi từ ngoài trời trở vào nhà, hướng dẫn khuyến nghị rửa sạch DEET bằng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ. Sản phẩm chỉ được dùng ở vị trí và theo cách ghi trên nhãn. Loại dành cho môi trường không được chuyển sang dùng trên da. Thời điểm bôi lại cũng theo hướng dẫn của từng sản phẩm, không suy ra từ tên hoạt chất.

Người lớn thoa sản phẩm lên cánh tay của em bé (ảnh minh họa)

Thuốc bôi giảm ngứa có cảnh báo riêng cho trẻ dưới 2 tuổi

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan (TFDA) là cơ quan phụ trách an toàn thuốc và thực phẩm tại Đài Loan. Menthol, camphor và methyl salicylate là ba chất tạo cảm giác mát thường gặp trong chế phẩm bôi ngoài da. TFDA yêu cầu chế phẩm hít, xoa và nhỏ mũi chứa các chất này ghi rõ không dùng cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi. Với dạng bôi ngoài da khác, nhãn phải yêu cầu hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng cho trẻ dưới 2 tuổi.

TFDA cho biết dùng quá mức các chất trên ở trẻ dưới 2 tuổi có thể gây co giật, rối loạn ý thức hoặc ngừng thở. Nguồn này không công bố tỷ lệ xảy ra và không cho phép suy ra mọi sản phẩm đều có mức nguy cơ như nhau. Dạng bào chế cùng cảnh báo trên nhãn quyết định giới hạn của từng sản phẩm. Nếu bao bì ghi tuổi tối thiểu cao hơn, mốc của chính sản phẩm vẫn được áp dụng.

Thuốc chống muỗi không thay thế thuốc giảm ngứa, còn thuốc tạo cảm giác mát không ngăn muỗi đốt. Khi trẻ dưới 2 tuổi đã bị đốt, bao bì cần được kiểm tra trước khi chọn chế phẩm bôi. Nếu nhãn yêu cầu tư vấn chuyên môn, đánh giá của bác sĩ hoặc dược sĩ cần dựa trên đúng sản phẩm và độ tuổi. Lời giới thiệu từ người quen không thay cho thông tin trong nhãn.

Cận cảnh tuýp thuốc bôi giảm ngứa (ảnh minh họa)

Năm bước kiểm tra trước khi dùng sản phẩm

  1. Xác định mục đích: sản phẩm dùng để xua muỗi trước khi bị đốt hay giảm ngứa sau khi bị đốt.
  2. Đối chiếu tuổi: trẻ dưới 2 tháng không dùng DEET, picaridin và IR3535 theo hướng dẫn tại Đài Loan. Picaridin và IR3535 có mốc từ 2 tuổi theo phạm vi giấy phép được CDC Đài Loan công bố.
  3. Đọc hoạt chất và nồng độ: trẻ từ 2 tháng tuổi chỉ có khuyến nghị DEET 10-30% trong ba hoạt chất CDC Đài Loan liệt kê.
  4. Kiểm tra nơi sử dụng: nhãn phải cho phép dùng trên da nếu sản phẩm được bôi lên cơ thể; loại chỉ dành cho môi trường không dùng trên trẻ.
  5. Đọc cảnh báo sau khi bị đốt: thuốc chứa menthol, camphor hoặc methyl salicylate cần được đối chiếu với dạng sản phẩm và giới hạn tuổi.

Các nguồn đã kiểm tra không đưa ra một lựa chọn chung cho trẻ có bệnh da mạn tính, tiền sử dị ứng nặng hoặc đang dùng thuốc dài ngày. Những trường hợp này nằm ngoài bảng tuổi dành cho trẻ khỏe mạnh. Bác sĩ hoặc dược sĩ cần đối chiếu bệnh sử với nhãn của sản phẩm cụ thể. Không tự chuyển hướng dẫn của một sản phẩm sang sản phẩm khác.

Màn, quần áo dài và loại bỏ nước đọng vẫn là lớp bảo vệ chính

CDC Đài Loan khuyến nghị loại bỏ dụng cụ chứa nước đọng, kiểm tra nhà ở định kỳ và mặc quần áo dài sáng màu để giảm muỗi đốt. Với trẻ dưới 2 tháng tuổi, màn và quần áo che phủ còn thay thế ba hoạt chất không phù hợp ở độ tuổi này. Biện pháp môi trường giảm tiếp xúc trước khi phải cân nhắc sản phẩm bôi trên da. Thuốc giảm ngứa chỉ xử lý sau khi trẻ đã bị đốt.

Mốc tại Đài Loan không tự động áp dụng ở Việt Nam

Giới hạn 2 tháng, 2 tuổi và nồng độ DEET 10-30% trong bài thuộc tài liệu tại Đài Loan. Giấy phép, nhãn và dạng sản phẩm lưu hành ở Việt Nam không nhất thiết giống tại Đài Loan. Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy văn bản chính thức của cơ quan chức năng Việt Nam đưa ra số liệu so sánh cho trường hợp này. Vì vậy, các mốc của Đài Loan không được dùng để thay thế nhãn đã được phê duyệt tại Việt Nam.

Gia đình tại Đài Loan cần kiểm tra tuổi, hoạt chất, nồng độ và phạm vi sử dụng trên bao bì. Người đọc ở Việt Nam cần dựa vào nhãn của sản phẩm đang lưu hành tại Việt Nam cùng hướng dẫn hiện hành của cơ quan có thẩm quyền. Các nguồn không xếp hạng nhãn hàng và không đưa ra lượng dùng cho từng trẻ. Dấu hiệu cấp cứu vẫn được ưu tiên trước lựa chọn thuốc bôi.