Vụ vây nhà ở Qusra: Đại sứ Mỹ gọi người định cư là “những kẻ khủng bố”

Từ ngày 9/8/2026, hàng chục người định cư Israel bao vây ba ngôi nhà của người Palestine ở ngoại ô Qusra. Người bên trong không thể rời đi an toàn suốt năm đêm. Qusra nằm ở phía bắc Bờ Tây bị Israel chiếm đóng, nơi các khu định cư Israel ở gần những cộng đồng Palestine. Tại một ngôi nhà, họ cắt điện nước, buộc Qusai Abu Rida và con trai tuổi thiếu niên dùng nước giếng khi thực phẩm dần cạn. Một ngôi nhà thuộc sở hữu của Loui Ridi, người Mỹ gốc Palestine sống tại bang Ohio.

Ngày 13/8/2026, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee gọi những người tham gia vụ bao vây là “những kẻ khủng bố”. Ông mô tả hành động của họ là nhằm đe dọa và quấy rối gia đình. AP đánh giá đây là lời khiển trách sắc bén khác thường từ chính quyền Tổng thống Donald Trump, vốn ủng hộ các khu định cư Israel. Huckabee lâu nay cũng ủng hộ phong trào định cư. Bài đăng lên án nhóm liên quan đến vụ Qusra; đây không phải quyết định pháp lý gắn nhãn mọi người định cư Israel là khủng bố.

Quân đội Israel tuyên bố can thiệp, cư dân nói nhóm vây nhà quay lại

Ngày 11/8/2026, quân đội Israel gọi cuộc bao vây là hành vi trái pháp luật và không thể chấp nhận. Cơ quan này đồng thời hạn chế ra vào Qusra như một khu quân sự. Một ngày sau, hàng chục người định cư trở lại, dùng đá chặn đường và xô xát với binh sĩ Israel, theo video của cư dân được AP dẫn lại. Ngày 13/8/2026, quân đội nói đã tháo dỡ hai tiền đồn mà cơ quan này gọi là trái phép tại Qusra và một làng lân cận. Quân đội cũng thông báo tạm giữ một người Israel và điều thêm binh sĩ làm nhiệm vụ tuần tra.

Đến ngày 14/8/2026, những người định cư đã rời vị trí dựng lều trước nhà nhưng vẫn ở thung lũng gần đó. Qusai Abu Rida lo họ sẽ trở lại sau khi quân đội rút. Các nhà hoạt động mang thực phẩm và nước về phía ba ngôi nhà nhưng bị binh sĩ chặn đường. Loui Ridi nói gia đình cần một giải pháp lâu dài, không phải vài ngày yên ổn. Diễn biến này chưa chứng minh thông báo tháo dỡ tiền đồn đã loại bỏ nguy cơ tái diễn.

Qusra là điểm nóng trong dữ liệu của Liên Hợp Quốc

Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA) theo dõi tình hình nhân đạo tại lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng. OCHA ghi nhận 27 vụ tấn công của người định cư gây thương vong hoặc thiệt hại tại Qusra từ đầu năm đến ngày 6/4/2026. Đây là mức cao nhất trong một cộng đồng ở Bờ Tây trong giai đoạn đó. Các vụ này khiến một người Palestine thiệt mạng và tám người bị thương. Dữ liệu trên xác định Qusra là một điểm tập trung bạo lực đến đầu tháng 4, nhưng chưa bao gồm cuộc bao vây trong tháng 8.

AP dẫn giới chức Palestine báo cáo 1.476 vụ tấn công của người định cư trong năm 2026. Bộ Y tế Palestine ghi nhận 87 người Palestine thiệt mạng do người định cư hoặc binh sĩ Israel. Israel nói một số người trong thống kê tử vong tham gia hoạt động mà nước này xếp là khủng bố. Dữ liệu Palestine không tách dân thường khỏi người tham chiến. Hai con số đo hai nội dung khác nhau: 1.476 là số sự kiện được báo cáo, còn 87 là số người thiệt mạng do hai nhóm tác nhân.

Khoảng trống giữa kiểm soát an ninh và xử lý người định cư

AP cho biết quân đội và cảnh sát Israel đã chuyển câu hỏi về Qusra cho nhau. Quân đội Israel kiểm soát an ninh trên nhiều khu vực ở Bờ Tây. Chính quyền Palestine chỉ có quyền tự trị hạn chế tại các trung tâm dân cư. Trong phần lớn trường hợp liên quan đến công dân Israel, quân đội chỉ tạm giữ nghi phạm; cảnh sát và tòa án dân sự phụ trách bắt giữ, điều tra và truy tố. Sự phân công này cho thấy lệnh hạn chế ra vào chưa đồng nghĩa người gây bạo lực sẽ bị xử lý hình sự.

Những điểm chưa thể kết luận

Quân đội Israel nói đã tháo dỡ hai tiền đồn và tạm giữ một người, còn cư dân Qusra nói người định cư tiếp tục ở gần khu nhà. Các nguồn được kiểm tra chưa xác nhận một giải pháp lâu dài cho ba gia đình. Dữ liệu OCHA đến đầu tháng 4 cho thấy Qusra chịu nhiều vụ tấn công. Tuy nhiên, dữ liệu này không đại diện đầy đủ cho quan hệ giữa người Palestine và người định cư trên toàn Bờ Tây. Thông tin trong bài phản ánh diễn biến được công bố đến ngày 14/8/2026; tình hình sau đó còn thay đổi.