Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC), doanh nghiệp gia công chip đặt trụ sở tại Tân Trúc (Hsinchu), công bố kết quả quý III/2025 ngày 16/10/2025. Lợi nhuận ròng đạt 452,3 tỷ Đài tệ (NT$), tăng 39,1% so với cùng kỳ và lập mức cao nhất tính đến ngày công bố. Doanh thu đạt 989,92 tỷ Đài tệ, tương đương 33,10 tỷ USD. Số liệu cho thấy tăng trưởng tập trung ở quy trình tiên tiến và nền tảng điện toán hiệu năng cao, nhưng chưa cho biết riêng doanh thu từ AI.

E.SUN Bank tại Việt Nam niêm yết tỷ giá bán chuyển khoản 26.364 đồng/USD ngày 16/10/2025. Theo mức này và số USD trong tài liệu TSMC, doanh thu tương đương khoảng 873.000 tỷ đồng. Lợi nhuận 14,76 tỷ USD do Reuters quy đổi tương đương khoảng 389.000 tỷ đồng. Các con số bằng đồng Việt Nam chỉ giúp so sánh quy mô, không phải giá trị kế toán của TSMC.

Doanh thu và lợi nhuận tăng theo hai thước đo khác nhau

Tính bằng Đài tệ, doanh thu quý III tăng 30,3% so với cùng kỳ và 6,0% so với quý II. Tính bằng USD, mức tăng tương ứng là 40,8% và 10,1%. Chênh lệch giữa hai thước đo phản ánh thay đổi tỷ giá, nên mức tăng 39,1% chỉ áp dụng cho lợi nhuận ròng. Lợi nhuận tăng 13,6% so với quý trước, còn lãi pha loãng trên mỗi cổ phiếu đạt 17,44 Đài tệ.

Biên lợi nhuận gộp đạt 59,5%, biên lợi nhuận hoạt động 50,6% và biên lợi nhuận ròng 45,7%. TSMC cho biết cải thiện chi phí và mức sử dụng công suất cao hơn đã hỗ trợ biên gộp. Tỷ giá bất lợi cùng chi phí từ các nhà máy ở nước ngoài làm giảm một phần kết quả này. Vì vậy, không đủ cơ sở quy toàn bộ mức cải thiện biên lợi nhuận cho nhu cầu AI.

HPC chiếm 57%, nhưng không đồng nghĩa doanh thu AI là 57%

Nền tảng điện toán hiệu năng cao (high-performance computing, HPC) chiếm 57% tổng doanh thu quý III của TSMC. Điện thoại thông minh chiếm 30%, còn Internet vạn vật (Internet of Things, IoT) và ô tô cùng chiếm 5%. Báo cáo phân loại theo nền tảng ứng dụng, không công bố AI như một mục doanh thu riêng. Con số 57% vì thế không phải tỷ trọng doanh thu của chip AI.

Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành C.C. Wei nói nhu cầu liên quan AI duy trì mạnh trong năm 2025. Ông cho biết TSMC nhận tín hiệu cần thêm công suất từ khách hàng và cả khách hàng của họ. Tuy nhiên, lãnh đạo công ty không đưa ra tỷ trọng doanh thu AI khi được hỏi tại cuộc họp. Các tín hiệu nhu cầu này là đánh giá của ban điều hành, không phải số đơn hàng đã được kiểm toán.

Quy trình từ 7 nm trở xuống tạo 74% doanh thu wafer

Quy trình 3 nm tạo 23% doanh thu từ wafer (tấm silicon dùng để sản xuất chip) trong quý III, 5 nm chiếm 37% và 7 nm chiếm 14%. TSMC xếp 7 nm cùng các thế hệ tiên tiến hơn vào nhóm công nghệ tiên tiến, đạt tổng cộng 74%. Tỷ lệ này mô tả cơ cấu doanh thu từ wafer, không phải tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn hay phần công suất đã sử dụng. Tài liệu cũng không tách lợi nhuận của từng thế hệ quy trình.

Cơ cấu trên cho thấy các quy trình mới giữ vai trò lớn trong kết quả quý III. Tuy vậy, doanh thu theo thế hệ còn chịu ảnh hưởng của giá, khối lượng wafer và danh mục sản phẩm của khách hàng. Số liệu 74% không đủ để suy ra biên lợi nhuận hoặc mức thiếu hụt công suất của từng quy trình. Muốn đánh giá các yếu tố đó cần dữ liệu sản lượng, giá bán và tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn mà TSMC chưa công bố trong báo cáo này.

N2 và chi tiêu vốn vẫn là kế hoạch hướng tới năm 2026

TSMC dự kiến N2, quy trình 2 nm, bắt đầu sản xuất hàng loạt trong quý IV/2025 và tăng sản lượng nhanh hơn trong năm 2026. Công ty nói điện thoại thông minh và ứng dụng HPC liên quan AI sẽ hỗ trợ giai đoạn tăng sản lượng. Đây là kế hoạch của doanh nghiệp tại ngày 16/10/2025, chưa phải số liệu sản xuất đã hoàn tất. Biên bản không nêu tên khách hàng, đơn hàng hoặc sản phẩm cụ thể sử dụng N2.

Giám đốc tài chính Wendell Huang cho biết giai đoạn đầu của N2 sẽ làm giảm biên lợi nhuận gộp trong năm 2026. Cùng lúc, ảnh hưởng từ N3 được dự kiến giảm dần và tiến về mức trung bình của công ty trong năm đó. TSMC không công bố tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn hoặc sản lượng N2 cụ thể trong cuộc họp. Do đó, tiến độ N2 cần được kiểm tra bằng sản lượng thực tế sau khi quy trình đi vào sản xuất.

TSMC điều chỉnh kế hoạch chi tiêu vốn năm 2025 từ 38-42 tỷ USD lên 40-42 tỷ USD. Khoảng 70% ngân sách dành cho quy trình tiên tiến; mỗi nhóm công nghệ chuyên dụng và đóng gói, kiểm thử cùng các hạng mục khác nhận 10-20%. Cách phân bổ này cho thấy vốn đầu tư không dành riêng cho AI. Mức chi thực tế và tiến độ đưa công suất vào hoạt động vẫn phụ thuộc nhu cầu khách hàng.

Lãnh đạo TSMC nói công suất chế tạo và đóng gói liên quan AI vẫn khan hiếm. Công ty tiếp tục tăng công suất CoWoS (đóng gói chip trên wafer rồi gắn lên đế) trong năm 2026, nhưng chưa công bố con số cụ thể. Vì vậy, tài liệu không đủ để xác nhận CoWoS sẽ đáp ứng toàn bộ nhu cầu hoặc gắn công suất với một khách hàng riêng. Quy mô được công bố sau này mới cho phép đối chiếu cung và cầu.

Dự báo tăng trưởng không phải cam kết doanh thu

Reuters ghi nhận TSMC nâng dự báo tăng trưởng doanh thu năm 2025 bằng USD từ khoảng 30% lên gần 35%. Công ty hướng dẫn doanh thu quý IV trong khoảng 32,2-33,4 tỷ USD. Biên lợi nhuận gộp được dự kiến ở mức 59-61%, còn biên lợi nhuận hoạt động là 49-51%. Các con số này là ước tính tại ngày công bố và không bảo đảm kết quả cuối cùng.

TSMC nêu chính sách thuế quan, tỷ giá và chi phí nhà máy ở nước ngoài là các yếu tố cần theo dõi. Nhu cầu AI mạnh không loại bỏ biến động ở thị trường điện tử tiêu dùng hoặc chi phí tăng công suất mới. Kế hoạch N2 và CoWoS cũng cần vốn trước khi tạo doanh thu ở quy mô dự kiến. Kết quả các quý sau mới cho thấy dự báo năm 2025 sát thực tế đến đâu.

Chưa có số liệu về tác động trực tiếp tại Việt Nam

Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy tài liệu chính thức của TSMC về tác động tại Việt Nam. Các tài liệu được kiểm tra không nêu doanh thu, đơn hàng hoặc kế hoạch đầu tư liên quan trực tiếp tới Việt Nam. Mức tăng của TSMC vì thế chưa thể được dùng làm dự báo cho ngành bán dẫn Việt Nam. Một tác động trực tiếp cần được xác nhận bằng thông báo của doanh nghiệp hoặc dữ liệu có phạm vi Việt Nam. Báo cáo quý III hiện chỉ cho thấy nhu cầu và kế hoạch công suất ở cấp độ toàn công ty.