Động đất 7,7 độ sâu 10 km tại Flores: thiệt hại và sóng thần

Trận động đất 7,7 độ xảy ra ngoài khơi đảo Flores lúc 5h58 giờ miền trung Indonesia ngày 15/8/2026, tức 4h58 giờ Việt Nam. Hãng tin Associated Press dẫn Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) xác định chấn tiêu sâu 10 km. Tâm chấn nằm cách thành phố Ende khoảng 68 km về phía bắc tây bắc, thuộc tỉnh Đông Nusa Tenggara. USGS là cơ quan liên bang theo dõi và nghiên cứu động đất tại Mỹ.

Associated Press ghi nhận ít nhất 47 người chết và 50 người được đưa tới bệnh viện trong ngày 15/8/2026. Số liệu do Cơ quan Giảm nhẹ Thiên tai Quốc gia Indonesia (BNPB) tổng hợp. BNPB là đầu mối điều phối ứng phó và thống kê thiệt hại thiên tai ở Indonesia. Khoảng 2.000 người phải rời nhà tới nơi tạm trú.

Nhà ở, cơ sở công cộng và đường xuyên Flores bị hư hại

Theo thống kê được BNPB công bố qua Associated Press, ít nhất 157 ngôi nhà bị san phẳng và gần 200 nhà khác hư hại. Hơn 100 cơ sở công cộng, gồm trường học, cơ sở y tế và nhà thờ, bị phá hủy. Lở đất chặn một số đoạn trên tuyến đường xuyên Flores, trong khi mất điện và gián đoạn liên lạc cản trở quá trình thu thập số liệu. Các khu vực Sikka, Manggarai và Đông Manggarai ghi nhận nhiều trường hợp tử vong nhất trong bản tin ngày 15/8.

Chấn tiêu nông làm khoảng cách truyền rung ngắn hơn

USGS xếp động đất nông ở độ sâu từ 0 đến 70 km. Nhóm trung gian nằm ở 70-300 km, còn nhóm sâu ở 300-700 km. Chấn tiêu 10 km tại Flores thuộc nhóm nông. Sóng địa chấn chỉ đi một quãng ngắn trước khi tới bề mặt. Cường độ rung gần nguồn vì thế thường lớn hơn so với một trận cùng độ lớn nhưng nằm sâu hơn.

USGS giải thích cường độ rung giảm khi khoảng cách từ nguồn động đất tăng lên. Tuy vậy, độ sâu không phải yếu tố duy nhất quyết định thương vong. Mức độ hư hại còn phụ thuộc độ lớn, khoảng cách tới đứt gãy, địa chất tại chỗ, thời gian rung và khả năng chịu lực của công trình. Vì vậy, hai trận động đất có cùng độ lớn vẫn gây hậu quả khác nhau.

Cảnh báo sóng thần được dỡ bỏ nhưng sóng nhỏ đã xuất hiện

Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG) phát cảnh báo sớm tại bốn tỉnh. Các khu vực này gồm Đông Nusa Tenggara, Tây Nusa Tenggara, Nam Sulawesi và Đông Nam Sulawesi. BMKG phụ trách quan trắc địa chấn và cảnh báo sóng thần tại Indonesia. Cảnh báo sau đó được dỡ bỏ khi dữ liệu theo dõi không cho thấy biến đổi mực nước gây nguy hiểm lớn cho vùng ven biển. Bản tin cũng ghi nhận sóng nhỏ tại một số điểm, nên dỡ cảnh báo không đồng nghĩa mặt biển hoàn toàn không dao động.

USGS cho biết sóng thần hình thành khi động đất làm một vùng đáy biển dịch chuyển đột ngột theo phương thẳng đứng. Động đất dưới biển vì thế không mặc nhiên tạo ra sóng thần nguy hiểm. Mức rủi ro còn phụ thuộc kiểu dịch chuyển đáy biển, vị trí nguồn và độ sâu nước. Trạng thái cảnh báo trong bài phản ánh bản tin ngày 15/8/2026, không phải dữ liệu trực tiếp.

Kênh thông tin cho hành trình tới Flores và Komodo

Rung lắc cũng được ghi nhận tại Labuan Bajo, cửa ngõ tới Vườn quốc gia Komodo. Bản tin ngày 15/8 chưa cung cấp dữ liệu đầy đủ về từng chuyến bay, chuyến phà hoặc cơ sở lưu trú. BMKG duy trì danh sách động đất theo thời gian thực, còn cổng InaTEWS đăng các bản tin cảnh báo sóng thần. Tình trạng vận chuyển và lưu trú vẫn cần được đối chiếu riêng với hãng bay, đơn vị phà và nơi lưu trú.

Giới hạn của số liệu ban đầu

Con số 47 người chết là thống kê được công bố ngày 15/8/2026, khi hoạt động tìm kiếm vẫn tiếp diễn. Độ sâu 10 km cũng là thông số địa chấn ban đầu và còn được điều chỉnh sau khi cơ quan chuyên môn nhận thêm dữ liệu. Trạng thái cảnh báo sóng thần thay đổi theo từng thông báo của BMKG. Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy văn bản chính thức của cơ quan chức năng Việt Nam đưa ra số liệu so sánh cho trường hợp này.