Chuyến bay VN34 của Vietnam Airlines từ Munich đi Hà Nội đã trở lại sân bay khởi hành ngày 15/8/2026. VietnamPlus dẫn thông tin của hãng cho biết Boeing 787-9 gặp vấn đề kỹ thuật, còn toàn bộ hành khách và tổ bay đều an toàn. Vietnam Airlines đang phối hợp với các cơ quan liên quan, hỗ trợ hành khách và bố trí hành trình tiếp theo. Cụm từ “vấn đề kỹ thuật” chưa xác định bộ phận gặp trục trặc hoặc nguyên nhân của chuỗi sự cố.

Các nguồn hàng không mô tả diễn biến nghiêm trọng hơn thông báo ngắn của hãng. One Mile at a Time ghi nhận VN34 chạy đà trên đường băng 26L dài khoảng 4.000 m và dường như vượt cuối đường băng. Bản tin còn cho biết máy bay làm hỏng đèn và va quệt phần đuôi xuống mặt đất. Hình ảnh công khai cho thấy bụi bốc lên quanh máy bay trước khi tàu bay lên được không trung. Đây là tường thuật ban đầu dựa trên video và dữ liệu theo dõi, chưa phải kết luận điều tra.

Boeing 787 Dreamliner lăn trên đường băng sân bay (ảnh minh họa)
Boeing 787 Dreamliner là dòng tàu bay được sử dụng cho chuyến VN34 gặp sự cố tại Munich. Ảnh minh họa.

Hai giờ từ lúc cất cánh đến khi trở lại Munich

Theo tường thuật của One Mile at a Time, VN34 bắt đầu chạy đà lúc khoảng 13h57 tại Munich, tương ứng 18h57 giờ Việt Nam. Tàu bay là Boeing 787-9 mang số đăng ký VN-A867 và đã hoạt động khoảng 10 năm. Máy bay dùng gần hết đường băng 26L trước khi rời mặt đất, với bụi lớn xuất hiện ở khu vực cuối đường băng. Bản tin cho biết tổ bay sau đó tuyên bố tình trạng khẩn nguy. Máy bay lên độ cao khoảng 10.000 ft, tương đương 3.050 m, rồi tổ bay báo cảnh báo áp suất lốp.

Máy bay bay vòng quanh khu vực Munich khoảng 90 phút để giảm khối lượng trước khi hạ cánh. Nguồn tin chưa xác định tổ bay đã đốt bớt hay xả nhiên liệu trong thời gian này. VN34 thực hiện hai lần bay thấp qua sân bay để nhân viên mặt đất quan sát tình trạng tàu bay. Lần tiếp cận thứ ba kết thúc bằng cú hạ cánh trên đường băng 26R lúc khoảng 15h57 tại Munich, tức 20h57 giờ Việt Nam. Nhiều lốp bị hư hỏng và máy bay nằm lại trên đường băng.

Đài kiểm soát không lưu và đường băng sân bay vào ban đêm (ảnh minh họa)
Đài kiểm soát không lưu và lực lượng mặt đất phối hợp khi một tàu bay cần trở lại sân bay sau sự cố. Ảnh minh họa.

Va quệt đuôi không tự nói lên nguyên nhân

Va quệt đuôi (tail strike) xảy ra khi phần thân sau của máy bay tiếp xúc với đường băng trong lúc cất cánh hoặc hạ cánh. SKYbrary cho biết sự cố này có thể làm hư hại thân sau và vách kín chịu áp. Vách này giữ áp suất trong khoang, nên tàu bay phải được kiểm tra kỹ trước khi trở lại khai thác. Mức hư hại thay đổi theo góc tiếp xúc, tốc độ và kết cấu của từng loại máy bay. Việc nhìn thấy đuôi chạm đất không đủ để xác định thao tác nào hoặc trục trặc nào đã dẫn đến sự cố.

SKYbrary liệt kê sai số về khối lượng và cân bằng trong nhóm yếu tố thường gặp ở các vụ va quệt đuôi khi cất cánh. Các yếu tố khác gồm nâng mũi ở tốc độ không phù hợp hoặc nâng mũi quá nhanh. Những mục này chỉ là khung kỹ thuật chung để điều tra viên đối chiếu. Đối với VN34, chưa có cơ quan điều tra nào công bố rằng dữ liệu bay, cấu hình cánh, lực đẩy hoặc thao tác của tổ bay là nguyên nhân.

Vượt đường băng và hỏng lốp là hai dữ kiện cần tách biệt

Chệch hoặc vượt đường băng (runway excursion) là sự kiện máy bay rời khỏi bề mặt đường băng khi cất cánh hoặc hạ cánh. Cục Hàng không Liên bang Mỹ định nghĩa nhóm này gồm trường hợp lệch sang bên hoặc vượt quá cuối đường băng. Video cất cánh khiến các trang hàng không dùng từ “overrun” cho VN34, do máy bay dường như đi qua cuối đường băng 26L. Vietnam Airlines chưa dùng thuật ngữ này hoặc xác nhận cách phân loại sự cố.

Diễn biến khi VN34 trở lại Munich là một vấn đề khác. Nguồn đã kiểm tra xác nhận nhiều lốp hư hỏng và tàu bay không thể tự rời đường băng sau khi hạ cánh. Tuy nhiên, chưa đủ căn cứ nói máy bay lại vượt cuối đường băng 26R. Hai giai đoạn cần được ghi nhận riêng: dấu hiệu vượt đường băng cùng va quệt đuôi lúc cất cánh, rồi hỏng lốp lúc hạ cánh. Báo cáo chính thức sau này có thể điều chỉnh cách mô tả cả hai giai đoạn.

Cận cảnh càng đáp và lốp máy bay trên sân đỗ (ảnh minh họa)
Tình trạng lốp, càng đáp và dấu vết trên đường băng là các dữ kiện cần được đối chiếu trong quá trình xác minh. Ảnh minh họa.

Giả thuyết kỹ thuật chưa phải kết luận điều tra

One Mile at a Time nêu sai số trong tính toán hiệu năng cất cánh như một khả năng. Theo trang này, đây là nguyên nhân thường gặp trong tình huống máy bay chạy đà kéo dài. Ví dụ được nhắc đến gồm nhập sai khối lượng hoặc thông số dùng để thiết lập lực đẩy. Bài báo cũng nói rõ đây không phải nguyên nhân đã được xác định đối với VN34. Trục trặc cơ khí và những dữ kiện khác vẫn phải được loại trừ bằng hồ sơ bảo dưỡng, dữ liệu chuyến bay và kiểm tra thực tế.

Cơ quan Liên bang Điều tra Tai nạn Hàng không Đức (BFU) phụ trách các vụ việc an toàn hàng không tại Đức. Cổng thông tin chính phủ liên bang Đức cho biết BFU điều tra tai nạn và sự kiện an toàn hàng không nhằm ngăn sự cố tái diễn. Tính đến ngày 17/8/2026, APPI News chưa tìm thấy thông báo công khai của BFU xác nhận đã mở hồ sơ riêng cho VN34. Việc chưa tìm thấy thông báo không đồng nghĩa BFU không tiếp nhận hoặc đánh giá vụ việc. Vietnam Airlines mới cho biết hãng đang phối hợp với các cơ quan hữu quan để xác định nguyên nhân cụ thể.

Những thông tin hành khách đã được xác nhận

Vietnam Airlines xác nhận toàn bộ hành khách và tổ bay đã rời máy bay an toàn tại Munich. Hãng cho biết đang triển khai hỗ trợ và sắp xếp hành trình tiếp theo cho những người bị ảnh hưởng. Thông tin công khai chưa nêu số người trên chuyến bay hoặc lịch bay thay thế cụ thể. Tình trạng từng hành trình vì vậy phụ thuộc vào thông báo trực tiếp của hãng đối với hành khách liên quan.

Thời hạn sửa chữa VN-A867 cũng chưa được công bố trong các nguồn đã kiểm tra. Hãng nói sẽ cập nhật sau khi có kết quả kiểm tra và phương án khai thác cụ thể. Những hình ảnh hư hại không đủ để xác định tàu bay phải dừng khai thác bao lâu. Đánh giá cuối cùng cần dựa trên kiểm tra kết cấu, hệ thống càng đáp và tiêu chuẩn của nhà sản xuất.

Câu hỏi thường gặp

Sự cố VN34 có người bị thương không?
Theo Vietnam Airlines, toàn bộ hành khách và tổ bay đều an toàn. Hãng cho biết mọi người đã được đưa vào nhà ga sau khi máy bay trở lại Munich. Thông tin công khai của hãng chưa nêu tổng số người trên chuyến bay.

Va quệt đuôi có giống hạ cánh nặng không?
Không. Va quệt đuôi là lúc phần thân sau tiếp xúc với đường băng trong khi cất cánh hoặc hạ cánh. Hạ cánh nặng liên quan lực tác động lớn theo phương thẳng đứng khi bánh chạm đường băng, dù cả hai đều đòi hỏi kiểm tra kết cấu.

VN34 có gặp lỗi tính toán hiệu năng cất cánh không?
Chưa có căn cứ để kết luận như vậy. Một trang hàng không nêu đây là khả năng thường gặp dựa trên video, nhưng không có dữ liệu điều tra của VN34. Vietnam Airlines chỉ xác nhận một vấn đề kỹ thuật và đang phối hợp xác định nguyên nhân.

Chiếc Boeing 787-9 này khi nào bay trở lại?
Vietnam Airlines chưa công bố thời điểm VN-A867 trở lại khai thác. Hãng sẽ cập nhật sau khi có kết quả kiểm tra và phương án vận hành. Mức hư hại thực tế cùng yêu cầu sửa chữa vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền công bố.