Lũ quét xảy ra tại hẻm núi Bright Angel và khu Phantom Ranch trong Vườn quốc gia Grand Canyon, bang Arizona, vào ngày 29/8/2026. AP cập nhật ngày 31/8/2026 rằng khoảng 80 người đã được cứu, 2 người thiệt mạng và 1 người vẫn chưa được xác định tung tích. Con số này thay cho tình trạng ban đầu, khi nhà chức trách còn đối chiếu thông tin của khoảng 15 người. Tình trạng hoạt động của lối mòn, cầu, chỗ ở, nguồn nước và hành trình trên sông khác nhau theo từng khu.

Cơ quan Công viên Quốc gia Mỹ (NPS) là cơ quan liên bang quản lý hệ thống công viên quốc gia và công bố thông tin đóng cửa tại Mỹ. Thông báo của NPS là nguồn trực tiếp để xác định khu vực nào trong Grand Canyon còn mở. Thông báo đóng cửa không quyết định điều kiện đổi vé, hoàn tiền hoặc phạm vi bảo hiểm của từng hành khách. Người Việt khởi hành từ Đài Loan hoặc Việt Nam cần đối chiếu tình trạng tại công viên với hợp đồng đã mua ở nơi khởi hành.

Diễn biến lũ và quá trình đối chiếu người chưa rõ tung tích

NPS cho biết lũ bắt đầu khoảng 14h30 giờ Arizona ngày 29/8/2026 và 62 người đã được sơ tán tính đến sáng 30/8/2026. Gần như toàn bộ cầu đi bộ bắc qua Bright Angel Creek bị phá hủy. Phantom Ranch, Bright Angel Campground, North Kaibab Trail, Black Bridge và Silver Bridge phải đóng cửa. Thông báo ngày 30/8 cũng nêu giao thông đường sông trên đoạn sông Colorado trong công viên bị tạm dừng vì kim loại và mảnh vỡ trôi vào dòng nước.

Ngày 30/8, NPS đề nghị công chúng cung cấp thông tin về khoảng 15 người có khả năng mất tích hoặc chưa được xác định tung tích. Phạm vi tìm kiếm gồm North Kaibab Trail, Bright Angel Campground và khu phía bắc Phantom Ranch. NPS không nói cả 15 người đều đã được xác nhận mất tích. Bản cập nhật của AP ngày 31/8 thu hẹp số chưa được xác định tung tích còn 1 người. Lực lượng ứng phó cho biết họ đã kiểm tra giấy phép, biển số xe và thông tin do công chúng cung cấp.

Hẻm núi Bright Angel nhìn từ Rim Trail trước trận lũ ngày 29/8/2026 (ảnh minh họa)
Hẻm núi Bright Angel trong ảnh chụp trước trận lũ ngày 29/8/2026, không phải hiện trường của sự kiện. Mav, CC BY-SA 3.0, nguồn Wikimedia Commons.

Mưa dồn trên địa hình dốc và vùng đất sau cháy

Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS) ghi nhận khoảng 1 đến 2,5 cm mưa trong gần 20 phút trên sườn đá dốc. Bright Angel Creek hạ khoảng 1.828 m từ vành phía bắc (North Rim) xuống sông Colorado. Đá và độ dốc làm nước mưa chảy nhanh về điểm thấp thay vì thấm đều xuống đất. Hai đợt mưa nhỏ trước đó đã làm lưu vực ướt sẵn khi đợt mưa mạnh nhất tràn tới.

Mưa còn rơi trên vùng Dragon Bravo bị cháy trong năm 2025. KNAU dẫn giới chức cho biết vùng đất sau cháy góp phần làm lũ và dòng bùn đá qua Bright Angel Creek nghiêm trọng hơn. Thảm thực vật suy giảm khiến nước dễ cuốn đất và mảnh vụn xuống hẻm núi. Các nguồn chưa tách riêng mức đóng góp của vùng sau cháy khỏi lượng mưa, độ dốc và tình trạng đất đã ướt.

Khu vực còn mở không đại diện cho toàn bộ Grand Canyon

Trang tình trạng lối mòn của NPS được cập nhật ngày 31/8. Phantom Ranch, toàn bộ North Kaibab Trail, Black Bridge và Silver Bridge vẫn đóng mà chưa có ngày mở lại. Một số đoạn của South Kaibab Trail, Tonto Trail và Bright Angel Trail vẫn mở đến các điểm giới hạn. Lối vào một điểm ngắm cảnh ở vành phía nam (South Rim) vì thế không chứng minh đáy hẻm núi đã tiếp cận được. Từng chặng đi bộ, cắm trại hoặc hành trình đường sông phải được đối chiếu với đúng tuyến trong kế hoạch.

Lũ làm hỏng Transcanyon Waterline, đường ống đưa nước uống đến South Rim. AP cho biết công viên ngừng cho du khách lưu trú qua đêm trong các nhà nghỉ và áp dụng hạn chế dùng nước đối với cư dân. Trang NPS ghi trạng thái cấp nước riêng cho từng đầu lối mòn và khu cắm trại, thay vì một trạng thái chung cho cả công viên. Người đã đặt chỗ cần lấy xác nhận mới từ nơi lưu trú hoặc đơn vị tổ chức hành trình trên sông.

NPS cảnh báo lũ quét vẫn xảy ra ở đoạn dưới North Kaibab Trail và Phantom Ranch dù không nhìn thấy giông ngay phía trên. Cơ quan này khuyến cáo theo dõi thời tiết ở thượng nguồn và di chuyển lên chỗ cao ngay khi nghe tiếng nước gầm. Người ở gần suối cũng cần nhận diện trước lối thoát nhanh khỏi lòng hẻm. Chỉ dẫn an toàn không thay thế lệnh sơ tán hoặc thông báo đóng đường tại hiện trường.

Hồ sơ đặt chỗ và quyền hoàn tiền phải được kiểm tra riêng

Thông báo đóng cửa của NPS xác nhận dịch vụ nào không hoạt động tại Grand Canyon, nhưng không tự xác lập quyền hoàn tiền. Hồ sơ nên lưu đơn đặt chỗ, thông báo đóng cửa và phản hồi bằng văn bản của hãng bay, nơi lưu trú hoặc đơn vị tổ chức chuyến đi. Hãng hủy dịch vụ, cơ sở lưu trú đóng cửa và hành khách chủ động bỏ chuyến là ba tình huống khác nhau. Hành khách khởi hành từ Đài Loan hoặc Việt Nam còn phải đọc hợp đồng vận chuyển và bảo hiểm. Các điều khoản áp dụng theo nơi họ mua dịch vụ.

Không dùng dữ liệu Grand Canyon làm ngưỡng an toàn ở Việt Nam

Lượng mưa, độ dốc và quyết định đóng cửa trong sự kiện này phản ánh địa hình cùng cơ chế quản lý tại Grand Canyon. Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy văn bản chính thức của cơ quan chức năng Việt Nam đưa ra số liệu so sánh cho trường hợp này. Việc chưa có số liệu đối chiếu không có nghĩa Việt Nam không đối mặt với lũ quét. Các ngưỡng cảnh báo và hướng dẫn sơ tán tại Việt Nam phải dựa trên thông báo của cơ quan phụ trách khu vực xảy ra thiên tai.