Dữ liệu giám sát tại Đài Loan ghi nhận Đông Hưng thuộc thành phố Chương Hóa, huyện Chương Hóa, đạt chỉ số Breteau cấp 3 trong đợt khảo sát mới nhất. Chỉ số này phản ánh dụng cụ có lăng quăng vào ngày kiểm tra, không phải số ca bệnh sốt xuất huyết. Người sống gần khu vực có dữ liệu tăng nên kiểm tra các vật chứa nước trong và quanh nhà.

Trong 14 ngày có 199 làng được ghi nhận dữ liệu, gồm 6 làng có chỉ số Breteau từ cấp 2 và 1 làng từ cấp 3. Dữ liệu do Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan (CDC Đài Loan), cơ quan phụ trách giám sát và kiểm soát bệnh truyền nhiễm tại Đài Loan, công bố qua bộ dữ liệu mở của chính phủ Đài Loan. Ngày khảo sát mới nhất là 17/9/2026.

Làng mới đạt ngưỡng tại Đài Loan

Đông Hưng là làng mới được ghi nhận ở ngưỡng từ cấp 2 trong đợt này, đồng thời là làng duy nhất đạt cấp 3. Chỉ số Breteau tại đây là 11,392, chỉ số nhà ở là 3,797, còn chỉ số dụng cụ chứa nước là 25,714. Lần khảo sát trước vào ngày 14/5/2026 ghi nhận Đông Hưng ở cấp 0. Các số liệu này nằm trong bộ dữ liệu khảo sát của Đài Loan.

Chỉ số Breteau là số dụng cụ chứa nước có lăng quăng trên 100 hộ được khảo sát. Chỉ số nhà ở là tỷ lệ hộ có vật chứa lăng quăng trên 100 hộ, còn chỉ số dụng cụ chứa nước là tỷ lệ vật chứa dương tính trên 100 vật chứa. Bộ dữ liệu chỉ nhận các cuộc khảo sát từ 50 hộ trở lên, theo bộ mã dữ liệu và định nghĩa chỉ số.

Thang chỉ số gồm cấp 0 là 0, cấp 1 là 1–4, cấp 2 là 5–9, cấp 3 là 10–19, cấp 4 là 20–34, cấp 5 là 35–49, cấp 6 là 50–74, cấp 7 là 75–99, cấp 8 là 100–199 và cấp 9 là từ 200 trở lên. Vì vậy, cấp 3 của Đông Hưng cho biết kết quả khảo sát tại thời điểm đó, không thể dùng để suy ra số người mắc bệnh.

Sốt xuất huyết lây như thế nào

Tại Đài Loan, Aedes aegypti và Aedes albopictus là hai loài muỗi truyền virus sốt xuất huyết quan trọng. Muỗi nhiễm virus sau khi đốt người đang có virus trong máu, rồi truyền virus khi đốt người khác. Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan giải thích đường lây và cách phòng muỗi.

Thời gian ủ bệnh điển hình khoảng 3–14 ngày, thường là 4–7 ngày. Khi virus xuất hiện trong cộng đồng và quanh nơi ở có chỗ cho muỗi sinh sản, nguy cơ lây truyền tăng lên. Việc phát hiện lăng quăng trong một cuộc khảo sát là lý do để xử lý vật chứa và theo dõi thông báo y tế, không phải kết luận về ổ dịch.

Khi nào cần đi khám ngay

Sốt cao đột ngột, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp, đau xương và phát ban là các biểu hiện thường gặp. Đau hoặc ấn đau bụng, nôn liên tục, chảy máu niêm mạc, lừ đừ, bồn chồn, khó thở hoặc có biểu hiện tích tụ dịch là dấu hiệu cần được nhân viên y tế đánh giá ngay. Chuyên trang sốt xuất huyết của CDC Đài Loan nêu các dấu hiệu và nguyên tắc phòng bệnh.

Người đang sốt hoặc có dấu hiệu cảnh báo nên đến cơ sở khám bệnh hoặc cấp cứu gần nhất, đồng thời nói rõ nơi ở, lịch đi lại và khả năng bị muỗi đốt. Trẻ em, người mang thai, người có bệnh mạn tính và người dùng thuốc dài ngày nên trao đổi với bác sĩ sớm khi có triệu chứng. WHO Vietnam lưu ý dấu hiệu nặng thường xuất hiện quanh thời điểm sốt giảm, nên hạ sốt không đồng nghĩa với đã an toàn; thông tin này được trình bày trong phần hỏi đáp về sốt xuất huyết.

Tại Việt Nam thì sao

Tại Việt Nam, “lăng quăng” là cách gọi phổ biến của ấu trùng muỗi. Hộ gia đình thường cần kiểm tra sân, ban công, mái nhà, chậu cây, máng nước, khu vực để xe, lốp xe cũ, chai lọ và các vật dụng ngoài trời sau mưa. Nước đọng trong vật nhỏ cũng đáng chú ý như bể hoặc lu lớn, vì muỗi có thể đẻ trứng ở nhiều loại vật chứa. Hướng dẫn của cơ quan y tế Việt Nam được WHO Vietnam tổng hợp theo hướng loại bỏ nơi muỗi sinh sản và khuyến khích cộng đồng cùng tham gia.

Thông tin về sốt xuất huyết ở Việt Nam nên đọc theo địa phương và thời điểm. Chỉ số Breteau 11,392 của một làng tại Đài Loan không thể dùng để suy ra mức nguy cơ của một phường hoặc xã tại Việt Nam, vì cách chọn mẫu, thời điểm khảo sát và hệ thống giám sát có thể khác nhau. Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy nguồn chính thức đủ chi tiết để đối chiếu một mức giá chung cho việc phun hóa chất, xử lý ổ lăng quăng hoặc khám sốt xuất huyết trên toàn Việt Nam. Người cần biết chi phí hoặc dịch vụ đang có tại nơi mình sống nên hỏi trạm y tế, cơ sở khám bệnh và cơ quan y tế địa phương.

Khi phát hiện lăng quăng, hộ gia đình nên đổ bỏ nước, cọ rửa mặt trong vật chứa và úp hoặc che kín vật dụng không dùng đến. Bể cảnh, khay hứng nước, máng nước và dụng cụ chứa nước cần được kiểm tra theo lịch phù hợp với điều kiện nhà ở. Không nên tự kết luận rằng đã mắc sốt xuất huyết chỉ vì thấy nhiều muỗi; nếu có sốt, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp, phát ban hoặc dấu hiệu cảnh báo, cần tìm nơi khám bệnh.

WHO Vietnam cũng khuyến nghị người dân tìm hiểu thông tin từ cơ quan y tế và phối hợp với cộng đồng trong việc kiểm soát muỗi. Với người Việt Nam đang sống tại Đài Loan, phần hướng dẫn của CDC Đài Loan về “tuần tra, đổ bỏ, làm sạch và cọ rửa” áp dụng cho việc kiểm tra nhà ở tại Đài Loan; khi về Việt Nam, nên xem thêm thông báo của trạm y tế và chính quyền địa phương. Hai hệ thống thông tin này bổ sung cho nhau, không nên trộn dữ liệu của địa bàn này để kết luận cho địa bàn kia.

Tuần tra, đổ bỏ, làm sạch và cọ rửa

Bốn bước phòng nơi muỗi sinh sản của CDC Đài Loan gồm kiểm tra thường xuyên, đổ nước đọng, giảm vật chứa và cọ rửa trứng muỗi. Vật dụng không dùng đến nên được úp xuống hoặc đưa đi xử lý; bình hoa và dụng cụ chứa nước nên được vệ sinh, cọ thành bên trong. Máng xối, rãnh thoát nước, tầng hầm và góc tối quanh nhà cũng cần được kiểm tra.

Nhà ở có thể lắp cửa lưới, dùng màn khi ngủ và mặc quần áo dài, sáng màu khi ở ngoài trời. Thuốc xua muỗi chỉ nên dùng theo hướng dẫn trên nhãn và quy định của nơi sử dụng. Tài liệu phòng sốt xuất huyết của CDC Đài Loan là nguồn gốc của các bước xử lý nêu trên.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ số Breteau cấp mấy được xem là cao?
Trong bài, cấp 2 trở lên là ngưỡng đưa làng vào danh sách mới. Cấp 2 tương ứng 5–9 và cấp 3 tương ứng 10–19. Đông Hưng có chỉ số 11,392, thuộc cấp 3. Số liệu gốc nằm trong bộ dữ liệu mở của chính phủ Đài Loan, còn cách phân cấp nằm trong bộ mã dữ liệu khảo sát.

Nếu nhà tôi ở gần khu vực có chỉ số tăng thì nên làm gì?
Kiểm tra vật dụng trong và quanh nhà, đổ nước đọng, úp vật không dùng đến và cọ rửa thành vật chứa. Nếu có sốt hoặc dấu hiệu cảnh báo, hãy đi khám và nói rõ nơi ở cùng lịch đi lại.

Dữ liệu gốc được cập nhật ở đâu?
Bộ dữ liệu khảo sát muỗi sốt xuất huyết trong 12 tháng gần nhất được công bố trên nền tảng dữ liệu mở của Đài Loan. Bài này sử dụng các bản ghi có ngày khảo sát mới nhất là 17/9/2026.

Đây là bản tổng hợp dữ liệu ổ lăng quăng do CDC Đài Loan công bố. Chỉ số mô tả tình trạng vật chứa trong ngày khảo sát và không xác nhận khu vực đó có ca sốt xuất huyết.