Ngày 30/4/2026, ION Analytics công bố dữ liệu cho thấy thị trường mua bán và sáp nhập (M&A) doanh nghiệp an ninh mạng Bắc Mỹ đã đảo chiều. Mergermarket ghi nhận giá trị giao dịch năm 2025 đạt 62,9 tỷ USD, gần mức kỷ lục. Thỏa thuận Google mua công ty an ninh đám mây Wiz với giá 32 tỷ USD là giao dịch lớn nhất của ngành. Sang quý I/2026, hoạt động giao dịch giảm mạnh khi người mua xem lại mức định giá và độ bền của lợi thế công nghệ trước tác động của AI. Biến động của cổ phiếu phần mềm cũng khiến hai bên khó thống nhất giá.

AI tác động đến thị trường theo hai hướng. Công nghệ này tạo thêm công cụ cho kẻ tấn công, qua đó duy trì nhu cầu phòng vệ mạng. Đồng thời, AI giúp doanh nghiệp tự phát triển một số chức năng nhanh và rẻ hơn, làm suy yếu lợi thế của sản phẩm chuyên biệt. Người mua vì thế chú ý hơn đến dữ liệu độc quyền, khả năng tích hợp và vai trò khó thay thế của từng nền tảng.

Năm 2025 lập đỉnh nhưng các bộ dữ liệu có phạm vi khác nhau

Momentum Cyber đưa ra bức tranh rộng hơn về ngành trong năm 2025. Tổ chức này thống kê 96 tỷ USD giá trị M&A qua 400 giao dịch. Vốn tài trợ đạt 20,7 tỷ USD qua 820 vòng gọi vốn, tăng 52% so với năm 2024. Bên mua chiến lược chiếm 92% lượng vốn M&A có công bố giá trị, còn các quỹ đầu tư vốn tư nhân hoàn tất 165 giao dịch. Các con số này không thể ghép trực tiếp với mức 62,9 tỷ USD của Mergermarket vì hai đơn vị dùng phạm vi và cơ sở dữ liệu riêng.

Bối cảnh M&A chung cũng bị chi phối bởi các thương vụ lớn. Mergermarket ghi nhận tổng giá trị M&A toàn cầu trong chín tháng đầu năm 2025 đạt 3,39 nghìn tỷ USD, tăng 32%. Có 49 siêu thương vụ đóng góp 986 tỷ USD. Bắc Mỹ tăng 35% so với cùng kỳ, còn công nghệ và vận tải dẫn đầu về giá trị giao dịch. Mốc 3,39 nghìn tỷ USD chỉ phản ánh giai đoạn từ tháng 1 đến hết tháng 9, không phải số liệu cả năm 2025.

AI đổi phép tính giữa tự phát triển và mua lại

Các lãnh đạo, cố vấn và nhà đầu tư được ION Analytics phỏng vấn cho biết sự bất định về AI đã làm chậm quyết định. Một số doanh nghiệp từng tích cực mua lại nay thấy chi phí tự xây chức năng mới thấp hơn trước. Họ chuyển trọng tâm sang năng lực chuyên môn, điểm khác biệt kỹ thuật và dữ liệu mà nội bộ khó tái tạo. Chỉ gắn nhãn “tích hợp AI” không đủ mang lại mức giá cao nếu sản phẩm thiếu lợi thế bền vững.

Aleksandr Yampolskiy, Tổng giám đốc SecurityScorecard, cho biết một doanh nghiệp từng đạt định giá khoảng 800 triệu USD đã được chào bán ở mức gần 50 triệu USD. Mức giảm vượt 93%, nhưng ông vẫn không quan tâm. Ông cho rằng AI đã bào mòn giá trị cốt lõi và lợi thế công nghệ của sản phẩm. Đây là mức giá chào trong một trường hợp riêng, không phải giá giao dịch đã hoàn tất. Trường hợp này cũng không đủ để suy ra mức giảm trung vị của mọi công ty khởi nghiệp an ninh mạng.

Thị trường tách thành hai nhóm định giá

Doanh thu định kỳ hằng năm (ARR) là thước đo thường dùng cho doanh nghiệp phần mềm thuê bao. Theo Yampolskiy, các cuộc đàm phán gần đây tập trung quanh mức gấp 6-8 lần ARR. Mục tiêu có dữ liệu độc quyền, công nghệ khó thay thế hoặc giữ vai trò nền tảng cốt lõi đạt mức 8-10 lần ARR. Công ty nhỏ có doanh thu 10-20 triệu USD, tăng trưởng vừa phải và còn đốt tiền có nguy cơ chỉ đạt 2-3 lần ARR.

Domenic Perri, đồng sáng lập hãng tư vấn Altitude Cyber, cho biết hệ số trung vị của doanh nghiệp tăng trưởng cao đạt 13,7 lần năm 2025. Mức này là 10,6 lần vào năm 2024. Với nhóm tăng trưởng chậm, hệ số giảm từ 4,5 lần xuống 3,5 lần. Đến ngày 30/4/2026, chỉ số Nasdaq CTA Cybersecurity thấp hơn 14% so với đỉnh tháng 10 trước đó. Dữ liệu cho thấy mức định giá đang phân hóa, thay vì toàn bộ ngành cùng tăng hoặc cùng giảm.

Các quỹ đầu tư vốn tư nhân đã giảm đầu tư vào nền tảng mới do chi phí vốn cao và áp lực ổn định danh mục hiện có. Bên mua chiến lược vẫn thực hiện một số thương vụ để bổ sung công nghệ hoặc dữ liệu. Check Point, Palo Alto Networks, CrowdStrike và Zscaler nằm trong nhóm được ION Analytics nêu là đã mua lại doanh nghiệp trong những tháng gần đó. Vì vậy, sự chững lại của quý I/2026 không đồng nghĩa thị trường đóng cửa với mọi mục tiêu.

Hàm ý giới hạn đối với doanh nghiệp Đài Loan và Việt Nam

Ba nguồn được dẫn không cung cấp thương vụ hay dữ liệu định giá riêng cho doanh nghiệp an ninh mạng Đài Loan. Các hệ số tại Bắc Mỹ chỉ là tham chiếu khi một công ty Đài Loan tìm đối tác, huy động vốn hoặc cân nhắc bán cổ phần. Tiêu chí thẩm định gồm dữ liệu riêng, chi phí chuyển đổi, khả năng tích hợp và phần chức năng mà AI khó thay thế. Giá giảm không tự động tạo cơ hội mua rẻ cho doanh nghiệp Đài Loan. Đây vẫn là suy luận, chưa phải kết quả từ một giao dịch cụ thể.

Các số liệu trên cũng không mô tả thị trường M&A an ninh mạng ở Việt Nam. Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy văn bản chính thức của cơ quan chức năng Việt Nam đưa ra số liệu so sánh cho trường hợp này. Hệ số 6-8 lần ARR tại Bắc Mỹ không thể áp thẳng cho doanh nghiệp Việt Nam. Khi đối chiếu, cần giữ nguyên phạm vi địa lý, thời điểm dữ liệu và định nghĩa giao dịch của từng nguồn.