Ba nhà văn bản địa Đài Loan là Neqou Soqluman, Ado Kaliting Pacidal và Apyang Imiq sẽ tham gia Emerging Writers’ Festival (EWF) 2026 tại Melbourne. Bảo tàng Văn học Quốc gia Đài Loan (NMTL), cơ quan lưu giữ, nghiên cứu và quảng bá văn học tại Đài Loan, công bố kế hoạch ngày 28/8. Chương trình do Bộ Văn hóa Đài Loan, cơ quan phụ trách chính sách văn hóa tại Đài Loan, hỗ trợ.

EWF cho biết kỳ năm 2026 kéo dài chín ngày, từ 10 đến 18/9, với hoạt động tại Melbourne, một số địa điểm khác ở Úc và trên mạng. Đoàn Đài Loan có ba phiên thảo luận tại hội nghị dành cho người viết và hai chương trình trình diễn. Đây là lịch được công bố trước ngày khai mạc, chưa phải báo cáo kết quả.

Ba nhà văn mang ba bối cảnh sáng tác đến Melbourne

NMTL giới thiệu Neqou Soqluman là nhà văn người Bunun, viết về tri thức sinh thái, văn hóa săn bắn và thần thoại. Ado Kaliting Pacidal đến từ cộng đồng Pangcah ở miền đông Đài Loan, làm việc trong văn chương, âm nhạc và điện ảnh. Apyang Imiq là nhà văn người Truku, trưởng thành tại cộng đồng Cyakang. Tác phẩm của ông khai thác ký ức cộng đồng, căn tính và quan hệ giữa truyền thống với đời sống đương đại.

Ba hồ sơ cho thấy mỗi người bước vào chương trình bằng một thực hành riêng. Chủ đề của Neqou Soqluman không thay cho tiếng nói của Ado Kaliting Pacidal hay Apyang Imiq. Kinh nghiệm của từng tác giả cũng không đại diện cho toàn bộ các cộng đồng bản địa tại Đài Loan.

Ba phiên ngày 13/9 bàn về nghề viết và trách nhiệm kể chuyện

Cả ba phiên diễn ra tại Performance Space của The Wheeler Centre vào ngày 13/9. EWF ghi giờ địa phương tại Melbourne; bảng dưới quy đổi thêm giờ Đài Loan và giờ Việt Nam. Melbourne nhanh hơn Đài Loan hai giờ và nhanh hơn Việt Nam ba giờ vào ngày diễn ra sự kiện.

Phiên và tác giả Giờ Melbourne Giờ Đài Loan Giờ Việt Nam
A Writers’ Livelihood với Ado Kaliting Pacidal 11h30-12h30 9h30-10h30 8h30-9h30
Writing Responsibly với Neqou Soqluman 13h45-14h45 11h45-12h45 10h45-11h45
How to Tell a Story với Apyang Imiq 15h-16h 13h-14h 12h-13h

Phiên của Ado Kaliting Pacidal bàn về thu nhập, thời gian và cách người viết cân bằng các lĩnh vực làm việc. Phiên của Neqou Soqluman tập trung vào đạo đức, tham vấn và sự thận trọng khi xây dựng nhân vật có trải nghiệm khác tác giả. Phiên của Apyang Imiq xem xét kỹ thuật và lựa chọn làm nên một câu chuyện tiểu thuyết. Các trang sự kiện cho biết ba phiên đều được phát trực tuyến và có phiên dịch tiếng Hoa phổ thông theo thời gian thực. Chúng tôi chưa tìm thấy thông báo về phiên dịch tiếng Việt.

Hai buổi trình diễn nối văn bản với ký ức và trải nghiệm sống

Ado Kaliting Pacidal và Neqou Soqluman góp mặt trong Tapestries of Home từ 20h đến 21h giờ Melbourne ngày 15/9. Khung giờ tương ứng là 18h-19h tại Đài Loan và 17h-18h tại Việt Nam. Chương trình tại Balam Balam Place đặt các câu chuyện về mái nhà, con người, nơi chốn, nghi lễ và truyền thống cạnh nhau.

Apyang Imiq tham gia Priceless Advice từ 20h đến 21h giờ Melbourne ngày 17/9 tại Jolt Arts. Tại Đài Loan, thời gian là 18h-19h; tại Việt Nam là 17h-18h. Bảy người viết dự kiến kể lại những lời khuyên không được mong đợi và cách họ phản ứng với chúng.

NMTL xếp hai hoạt động này vào nhóm trình diễn liên ngành, bên cạnh ba phiên thảo luận. Âm thanh, đọc tác phẩm và biểu diễn tạo thêm điểm gặp giữa tác giả với khán giả tại Úc. Tuy vậy, một lần xuất hiện trên sân khấu chưa cho biết người nghe có tìm đọc tác phẩm dài hay không.

Tập trích đoạn tiếng Anh duy trì khả năng tra cứu sau sự kiện

NMTL dự kiến phát tại sự kiện một tập giới thiệu bằng tiếng Anh, gồm trích đoạn tác phẩm của ba nhà văn. Sau chương trình, bảo tàng dự kiến đăng nội dung lên trang Liên hoan Văn học Đài Loan và Kho Dịch thuật Văn học Đài Loan. Cách bố trí này nối cuộc gặp trực tiếp ở Melbourne với tài liệu còn tra cứu được sau chuyến đi.

Theo NMTL, Kho Dịch thuật Văn học Đài Loan tổng hợp thư mục tác phẩm dịch và dữ liệu về dịch giả. Tập trích đoạn giúp độc giả và người làm xuất bản nhận diện chủ đề cùng giọng văn ban đầu. Nó không thay thế bản dịch toàn bộ tác phẩm và cũng không xác nhận một thỏa thuận xuất bản.

Điểm tiếp xúc Nội dung đã công bố Tín hiệu cần theo dõi
Phiên thảo luận Ba tác giả tham gia ba chủ đề khác nhau Lời mời đối thoại hoặc hợp tác tiếp theo
Trình diễn Hai chương trình tại Brunswick và Northcote Khán giả tìm kiếm hoặc đọc tác phẩm sau sự kiện
Tập trích đoạn Bản tiếng Anh được phát tại địa điểm tổ chức Đề nghị dịch trọn vẹn hoặc hỏi mua bản quyền
Nền tảng trực tuyến Nội dung được lên kế hoạch đăng sau sự kiện Lượt truy cập, lượt tải và liên hệ xuất bản

Bảng phân biệt hoạt động đã lên lịch với tín hiệu cần quan sát sau đó. Những hạng mục này chưa chứng minh tác phẩm đã tiếp cận một thị trường mới. Đánh giá hiệu quả cần số liệu phát sinh sau sự kiện và thông tin từ các bên tham gia.

Sơ đồ cho thấy tập trích đoạn tiếng Anh đi từ địa điểm sự kiện lên nền tảng trực tuyến rồi đến khâu tra cứu ở nước ngoài

Lộ trình hợp tác kéo dài từ năm 2024 đến kế hoạch tháng 11

NMTL cho biết đã thiết lập quan hệ đối tác với Văn phòng Thành phố Văn học UNESCO Melbourne từ năm 2024. Năm 2025, bảo tàng đề cử nhà thơ bản địa Temu Suyan vào dự án Today, Yesterday, Tomorrow. Kết quả sáng tác được dự kiến giới thiệu tại Blak & Bright First Nations Writers Festival trong năm 2026.

Hoạt động với EWF mở rộng quan hệ đó sang ba tác giả và năm sự kiện. NMTL gọi chuyến đi tháng 9 là điểm khởi đầu của trao đổi hai chiều. Trong Liên hoan Văn học Đài Loan tháng 11/2026, bảo tàng dự kiến mời tác giả bản địa và giám tuyển văn học Úc tới Đài Loan. Cuộc gặp được lên kế hoạch tiếp tục đối thoại về văn học, phục hồi tiếng mẹ đẻ và chuyển dịch ý tưởng giám tuyển.

Kế hoạch tháng 11 vẫn là thông báo của NMTL, chưa phải hoạt động đã hoàn tất. Giá trị dài hạn phụ thuộc vào khả năng duy trì gặp gỡ, dịch thuật, đồng giám tuyển và kết nối xuất bản. Trang chương trình EWF 2026 hiện liệt kê các phiên và buổi trình diễn của ba tác giả Đài Loan trong lịch chính thức.

Dòng thời gian từ năm 2024 đến năm 2026 của hợp tác văn học giữa Đài Loan và Melbourne, gồm kế hoạch trao đổi hai chiều

Chưa có dữ liệu về xuất bản, bản quyền hay độc giả Việt Nam

Các nguồn hiện có được công bố trước khi EWF 2026 khai mạc. Chúng xác nhận lịch, địa điểm, người tham gia và kế hoạch phát trích đoạn, nhưng không cung cấp kết quả sau chương trình. Chưa có số liệu về lượng người đọc, lượt tải, đề nghị dịch hoặc giao dịch bản quyền. Vì thế, năm sự kiện chỉ tạo các điểm tiếp xúc ban đầu, không phải bằng chứng về thành công trên thị trường quốc tế.

Đến lúc hoàn tất bài viết, chúng tôi chưa tìm thấy thông báo chính thức về bản dịch tiếng Việt. Cũng chưa có thông báo về hoạt động dành riêng cho độc giả tại Việt Nam. EWF hiện xác nhận kênh tiếp cận từ xa qua chương trình trực tuyến; NMTL dự kiến cung cấp tài liệu bằng tiếng Anh. Phạm vi được xác nhận của dự án hiện là trao đổi văn học giữa Đài Loan và Úc.