Trận lũ quét trên sông Bhotekoshi ở miền bắc Nepal ngày 26/8/2026 đã gây thương vong trên một dải địa bàn từ Rasuwa tới Chitwan. Trong cuộc họp báo lúc 14h giờ Nepal ngày 29/8, Bộ Ngoại giao Nepal cho biết 626 thi thể đã được tìm thấy và khoảng 2.400 người mất tích. Cơ quan này nói hơn 4.450 người đã được cứu, trong đó có hơn 187 công dân nước ngoài. Số liệu tiếp tục thay đổi khi tìm kiếm và xác minh danh tính.

Cơ quan Quản lý và Giảm thiểu Rủi ro Thảm họa Quốc gia Nepal (NDRRMA) đưa ra một mốc chi tiết hơn vào sáng cùng ngày. Bản cập nhật lúc 10h giờ Nepal ghi nhận 2.426 người mất tích, 4.451 người được cứu và 101 người đang điều trị tại bệnh viện. NDRRMA cũng cho biết 15.224 nhân viên an ninh đã được huy động cho tìm kiếm, cứu nạn và cứu trợ.

Dòng lũ kéo phạm vi tìm kiếm xuống nhiều huyện hạ lưu

Nước lũ xuất hiện quanh Timure và Syaphrubesi, gần biên giới Nepal với Trung Quốc tại huyện Rasuwa. The Kathmandu Post ghi nhận dòng nước cùng bùn đá phá hỏng nhà cửa, xe cộ, đường và cầu trước khi tràn từ sông Bhotekoshi vào hệ thống sông Trishuli. Một số cộng đồng bị cô lập sau khi các tuyến tiếp cận bị cắt đứt. Thảm họa vì thế nhanh chóng vượt khỏi khu vực biên giới nơi dòng lũ bắt đầu.

Các thi thể tiếp tục được tìm thấy cách Rasuwa hàng chục km. Cảnh sát Nepal đã tìm thấy 616 thi thể vào 6h giờ Nepal ngày 29/8, gồm 233 người tại Chitwan và 158 người tại Nawalparasi Đông. Những trường hợp còn lại phân bố tại Gorkha, Nawalparasi Tây, Dhading, Nuwakot, Tanahun và Rasuwa. Chitwan nằm ở hạ lưu và là điểm tiếp nhận nhiều thi thể, khác với Rasuwa, nơi dòng lũ khởi phát.

Phạm vi tìm kiếm rộng tạo thêm áp lực cho công tác nhận dạng. Cảnh sát chụp ảnh, lấy dấu vân tay, khám nghiệm và thu mẫu ADN khi cần; các mẫu được chuyển tới Kathmandu để xét nghiệm. Hồ sơ từ nhiều huyện phải được đối chiếu với thông tin do gia đình và cơ quan địa phương cung cấp. Một thi thể được tìm thấy chưa đồng nghĩa danh tính đã được xác nhận.

Nguyên nhân chưa được kết luận, nguy cơ nước dâng vẫn được theo dõi

Bộ Ngoại giao Nepal xác nhận nguyên nhân trận lũ ngày 26/8 chưa được xác định đầy đủ. Chính phủ tập trung tìm người mất tích, cứu trợ người sống sót và khôi phục các khu vực Rasuwa, Nuwakot, Dhading cùng Chitwan. Hệ thống sông và nguy cơ lũ ở hạ lưu vẫn được giám sát trong trạng thái cảnh giác cao.

Các báo cáo về diễn biến ở thượng nguồn chưa thống nhất. The Kathmandu Post cho biết một hồ chắn tự nhiên hình thành ở phía Trung Quốc của biên giới. Nguồn này nói Nepal chưa xác nhận đã xảy ra vụ vỡ hồ hoặc vỡ đập quy mô lớn. Một nguồn tin nêu khả năng băng sụp khiến nước lẫn bùn đá tràn xuống, trong khi trình tự hình thành hồ và thoát nước chưa được làm rõ. Nhà chức trách chuẩn bị trinh sát bằng trực thăng và di chuyển cư dân gần sông khỏi khu vực rủi ro.

Thông tin về hồ chắn cho thấy nguy cơ một đợt nước mới vẫn nằm trong phương án ứng phó, chưa phải sự kiện đã được xác nhận. Mực nước, thời tiết và dữ liệu từ thượng nguồn quyết định mức cảnh báo trong từng thời điểm. Kết luận về nguyên nhân cần chờ các cơ quan Nepal hoàn tất điều tra và đối chiếu thông tin xuyên biên giới.

Cứu hộ tập trung vào đường bị cắt và các khu vực khó tiếp cận

Đường và cầu hư hỏng khiến lực lượng cứu hộ khó tiếp cận một số khu vực bằng đường bộ. Trực thăng được dùng để sơ tán người khỏi các địa bàn bị cô lập và khảo sát dọc sông. Quy mô 15.224 nhân viên an ninh trong bản cập nhật ngày 29/8 bao gồm lực lượng làm nhiệm vụ tìm kiếm, cứu nạn và cứu trợ. Nepal cũng cần năng lực chuyên biệt để tiếp cận các đường hầm có người mắc kẹt.

Nepal cho biết Ấn Độ đã huy động đội trinh sát kỹ thuật 11 người về cứu hộ đường hầm. Một đội tương tự từ Trung Quốc dự kiến tới sau đó. Kathmandu đề nghị hỗ trợ thiết bị dò tìm người sống, phân tích pháp y và ADN nhanh, cùng phương tiện bảo quản thi thể. Ấn Độ đã chuyển hơn 57 tấn hàng cứu trợ, còn Nepal nhận thêm vật tư từ Trung Quốc, Nhật Bản và Úc. Nhu cầu tái thiết chỉ được xác định rõ sau khi hoàn tất đánh giá thiệt hại.

Chính phủ Anh thông báo đội phản ứng nhanh sẽ tới Kathmandu ngày 29/8 để hỗ trợ công dân Anh, gia đình và hoạt động lãnh sự tại sân bay. Nhóm này phối hợp với Đại sứ quán Anh, chính quyền địa phương và lực lượng ứng cứu. Anh đồng thời công bố 5 triệu bảng hỗ trợ nhân đạo cho công tác cứu trợ và phục hồi tại Nepal.

Thông tin dành cho người Việt Nam và người khởi hành từ Đài Loan

Ngày 27/8, Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết chưa ghi nhận công dân Việt Nam bị ảnh hưởng tại vùng lũ biên giới Nepal với Trung Quốc. Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc và Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal tiếp tục xác minh với cơ quan sở tại. Thông báo này ra trước số liệu thương vong ngày 29/8, nên không xác nhận tình trạng sau mốc 27/8.

Bản tin Việt Nam cung cấp ba đầu mối cho trường hợp khẩn cấp. Số của Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal là +91 70 4203 5588. Hai số của Tổng đài Bảo hộ công dân là +84 981 848 484 và +84 965 411 118. Số +86 186 1280 1838 thuộc Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc, dành cho trường hợp liên quan địa bàn phía Trung Quốc. Các số này phục vụ công dân Việt Nam và khác với đầu mối lãnh sự dành cho công dân Đài Loan.

Đối với độc giả sống tại Đài Loan, đầu mối cần phân biệt là Cục Lãnh sự thuộc Bộ Ngoại giao Đài Loan (BOCA). Cơ quan này công bố cảnh báo du lịch và hỗ trợ lãnh sự cho công dân Đài Loan. Trang Nepal của BOCA đang hiển thị cảnh báo cấp ba màu cam, khuyến cáo tránh đến, với ngày cập nhật 16/12/2025. Phần giải thích đề cập bất ổn chính trị và xung đột đường phố, chưa đề cập trận lũ tháng 8/2026. Cảnh báo này không thay thế hướng dẫn bảo hộ dành cho người mang hộ chiếu Việt Nam đang cư trú tại Đài Loan.

Chính phủ Nepal nói phần còn lại của đất nước vẫn hoạt động bình thường và mở cửa cho du khách nước ngoài. Tuyên bố ở cấp quốc gia không xác nhận từng tuyến đường, nơi lưu trú hoặc phương tiện nối chuyến đã vận hành lại. Người có lịch trình qua Rasuwa, vùng biên giới hoặc các hành lang ven sông cần đối chiếu trạng thái dịch vụ sát ngày khởi hành. Hãng bay, đơn vị tổ chức chuyến đi và nơi lưu trú là các đầu mối xác nhận phần hành trình còn hoạt động.

Số liệu theo từng thời điểm chưa phải kết quả cuối cùng

Ngày 28/8, NDRRMA từng ghi nhận 538 người chết và 977 người mất tích. Sang 29/8, số liệu công bố tăng lên 626 người chết và 2.426 người chưa được xác định tung tích. Các nguồn chưa giải thích đầy đủ mức tăng của danh sách mất tích, còn chính quyền nói hồ sơ từ nhiều huyện vẫn đang được đối chiếu. Mỗi con số vì thế phải đi cùng ngày giờ và phạm vi thống kê.

Danh sách mất tích còn bao gồm người đã tới nơi an toàn nhưng chưa liên lạc lại với cơ quan chức năng. Nguyên nhân lũ, diễn biến hồ chắn và lượng nước chảy xuống hạ lưu cũng chưa có kết luận cuối cùng. Tình trạng đường, cầu và khu dân cư sẽ tiếp tục thay đổi theo thời tiết, tìm kiếm và dọn dẹp hiện trường.