Dữ liệu công khai của Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan ghi nhận các khu dân cư có chỉ số Breteau từ cấp 2 trong đợt khảo sát gần nhất. Chỉ số này mô tả số dụng cụ chứa nước có lăng quăng trên 100 hộ được kiểm tra, không phải số người mắc sốt xuất huyết.

Trong đợt mới, huyện Gia Nghĩa có tám khu dân cư được đưa vào danh sách. Khu Quan Thuận đạt cấp 4 và khu Đại Bộ đạt cấp 3. Kết quả mới nhất trong các khu được nêu có ngày 2/10/2026 tại khu Tân Nhân ở Đài Trung.

Người sống gần các khu này nên kiểm tra vật chứa nước trong và quanh nhà. Bộ dữ liệu của chính phủ Đài Loan được cập nhật mỗi ngày và có ngày khảo sát, địa phương cùng các chỉ số BI, HI và CI.

Người dân dọn vật chứa nước và đồ dùng ngoài nhà (ảnh minh họa)
Dọn vật chứa nước và làm sạch quanh nhà để giảm nơi muỗi sinh sản (ảnh minh họa).

Khu dân cư nào mới được đưa vào danh sách

Trong 14 ngày gần nhất có 680 khu dân cư được ghi nhận khảo sát. Có 11 khu đạt chỉ số Breteau từ cấp 2, một khu từ cấp 3 trở lên; 10 khu mới được đưa vào nhóm cảnh báo và không có khu nào được ghi nhận tăng cấp trong đợt này. Bảng dữ liệu gốc của Đài Loan là nơi đối chiếu ngày khảo sát và từng bản ghi.

Huyện Gia Nghĩa có tám khu mới, gồm Quan Thuận ở thị trấn Nghĩa Trúc, Đại Bộ ở thị trấn Đại Bộ, Công Xưởng ở thị trấn Lục Cước, Lạc Dã ở thị trấn A Lý Sơn, Xã Khẩu ở thị trấn Trung Bộ, Thái Bảo ở thành phố Thái Bảo, Song Khê ở thành phố Phác Tử và Tam Giác ở thị trấn Lộc Thảo.

Khu Quan Thuận có chỉ số Breteau 26, tương ứng cấp 4, chỉ số nhà ở cấp 3 và chỉ số dụng cụ cấp 9 trong khảo sát ngày 22/9/2026. Lần khảo sát trước vào ngày 25/8/2026 ghi nhận cấp 0. Khu Đại Bộ có chỉ số Breteau 10, tương ứng cấp 3, chỉ số nhà ở cấp 2 và chỉ số dụng cụ cấp 6 trong khảo sát ngày 9/9/2026; lần trước vào ngày 11/8/2026 là cấp 0.

Các khu còn lại của huyện Gia Nghĩa đều ở cấp 2. Công Xưởng được khảo sát ngày 4/9/2026 với chỉ số Breteau 8; Lạc Dã ngày 29/9 với chỉ số 8; Xã Khẩu ngày 24/9 với chỉ số 6; Thái Bảo ngày 10/9 với chỉ số 6; Song Khê ngày 17/9 với chỉ số 6 và Tam Giác ngày 17/9 với chỉ số 6.

Đài Trung có một khu mới là Tân Nhân ở quận Đại Lý, với chỉ số Breteau 4,615, tương ứng cấp 2, trong khảo sát ngày 2/10/2026. Chương Hóa có một khu mới là Quái Sơn ở thành phố Chương Hóa, với chỉ số 8,974, tương ứng cấp 2, trong khảo sát ngày 1/10/2026.

Chỉ số Breteau nói lên điều gì

Codebook của Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan định nghĩa chỉ số Breteau là số dụng cụ chứa nước dương tính với lăng quăng trên 100 hộ được khảo sát. Chỉ số nhà ở là tỷ lệ hộ có phát hiện ổ lăng quăng; chỉ số dụng cụ là tỷ lệ dụng cụ dương tính trong số dụng cụ chứa nước được kiểm tra.

Thang cấp gồm cấp 0 là 0, cấp 1 từ 1 đến 4, cấp 2 từ 5 đến 9, cấp 3 từ 10 đến 19, cấp 4 từ 20 đến 34, cấp 5 từ 35 đến 49, cấp 6 từ 50 đến 74, cấp 7 từ 75 đến 99, cấp 8 từ 100 đến 199 và cấp 9 từ 200 trở lên. Một khu cấp 4 không có nghĩa số ca bệnh ở đó cao gấp một số lần cố định so với khu cấp 2.

Bộ dữ liệu chỉ nhận cuộc khảo sát có từ 50 hộ trở lên. Vì vậy, chỉ số không đại diện cho mọi hộ trong khu dân cư và không cho biết muỗi đã mang virus. Kết quả cũng không thay thế xét nghiệm hoặc đánh giá của cơ sở y tế.

Sốt xuất huyết lây qua muỗi như thế nào

Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan xác định muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus là véc-tơ quan trọng tại Đài Loan. Muỗi hút máu người đang ở giai đoạn có khả năng lây truyền virus, sau đó có thể truyền virus cho người khác qua vết đốt.

Thời gian ủ bệnh được nguồn Đài Loan mô tả khoảng 3 đến 14 ngày, thường là 4 đến 7 ngày. Sốt đột ngột, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp và phát ban là các triệu chứng thường được nêu trong hướng dẫn. Chỉ dựa vào triệu chứng không đủ để tự xác định nguyên nhân.

Khi nào cần đi khám ngay

Đau bụng hoặc ấn đau bụng, nôn liên tục, chảy máu niêm mạc, lừ đừ, bứt rứt bất thường, dấu hiệu ứ dịch hoặc gan to vượt bờ sườn 2 cm là các dấu hiệu cảnh báo cần được cơ sở y tế đánh giá sớm. Không chờ đến khi sốt kéo dài nếu các dấu hiệu này xuất hiện.

Hướng dẫn của Đài Loan khuyến nghị người có sốt, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp, đau xương hoặc phát ban nên đi khám sớm và thông báo lịch đi lại, nơi từng đến hoặc nguồn phơi nhiễm cho bác sĩ. Người mang thai, trẻ em, người lớn tuổi và người có bệnh mạn tính nên hỏi bác sĩ sớm khi có sốt.

Tại Việt Nam thì sao

Chỉ số Breteau trong dữ liệu Đài Loan không phải thang cảnh báo dùng chung tại Việt Nam. Trang WHO Việt Nam về sốt xuất huyết cho biết các đợt cao điểm tại Việt Nam thường rơi vào khoảng tháng 6 đến tháng 10, đồng thời ghi nhận phần lớn ca mắc và tử vong tập trung ở miền trung và miền nam. Thông tin này mô tả xu hướng theo mùa và khu vực, không phải bảng quy đổi từ cấp muỗi của Đài Loan.

Người ở Việt Nam cần xem thông báo của Bộ Y tế, sở y tế hoặc trung tâm kiểm soát bệnh tật tại địa phương mình. Các cổng thông tin này phù hợp để kiểm tra tình hình theo tỉnh và hướng dẫn xử lý ổ lăng quăng. Thông tin của Bộ Y tế Việt Nam về công tác phòng chống năm 2025 đề cập đến giám sát bệnh và tăng cường xử lý véc-tơ tại địa phương.

Vật chứa có thể giữ nước sau mưa gồm chum, lu, xô, khay, lọ hoa, lốp xe, máng nước và đồ phế thải. Hộ gia đình nên đậy kín, đổ bỏ hoặc cọ rửa những vật chứa còn dùng được. Với vật lớn không thể tự di chuyển, người dân nên hỏi ủy ban nhân dân cấp xã, trạm y tế hoặc đơn vị vệ sinh môi trường về lịch thu gom và cách xử lý tại địa bàn.

Không có một mức giá chung cho màn, thuốc xua muỗi, hóa chất hoặc dịch vụ phun tại mọi tỉnh thành Việt Nam. Sản phẩm bán trên thị trường có thành phần, đối tượng sử dụng và hướng dẫn khác nhau. Người mua nên đọc nhãn, không tự pha hóa chất và hỏi dược sĩ hoặc cán bộ y tế khi cần dùng cho trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền.

Người từng ở Đài Loan hoặc đi qua vùng có sốt xuất huyết nên ghi lại ngày rời đi, nơi lưu trú và thời điểm bắt đầu sốt để cung cấp khi khám. Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy văn bản chính thức của cơ quan chức năng Việt Nam đưa ra bảng quy đổi trực tiếp giữa chỉ số Breteau của Đài Loan và mức cảnh báo tại từng tỉnh của Việt Nam. Vì vậy, không nên dùng cấp độ trong bảng Đài Loan để tự kết luận nguy cơ tại Việt Nam.

Giảm nơi muỗi sinh sản quanh nhà

Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan hướng dẫn bốn việc kiểm tra, đổ bỏ, làm sạch và cọ rửa. Sau mưa, cần kiểm tra sân, ban công, mái che, chậu cây và các góc ít sử dụng. Nước trong vật chứa không cần dùng nên được đổ bỏ; vật còn dùng nên được rửa kỹ mặt trong.

Cửa lưới, màn ngủ, quần áo dài và thuốc xua muỗi là các lớp bảo vệ bổ sung. Khi dùng thuốc xua muỗi, cần theo hướng dẫn trên nhãn và lưu ý giới hạn về tuổi hoặc vùng da. Các biện pháp này giảm muỗi đốt nhưng không thay thế việc loại bỏ nơi muỗi sinh sản.

Các khu đã giảm cấp

Danh sách nguồn ghi nhận một số khu đã giảm cấp sau lần khảo sát trước, gồm Minh Phong ở huyện Bỉ Nam, Đài Đông từ cấp 3 xuống cấp 0; Thụy Phong ở huyện Lộc Dã, Đài Đông từ cấp 2 xuống cấp 0; Thành Công ở thị trấn Phổ Lý, Nam Đầu từ cấp 2 xuống cấp 1; Trung Sơn ở quận Đông, Gia Nghĩa từ cấp 2 xuống cấp 0; và Hòa Bình ở thị trấn Trúc Kỳ, Gia Nghĩa từ cấp 2 xuống cấp 1. Đây là so sánh giữa các lần khảo sát của từng khu, không phải kết quả xét nghiệm virus.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ số Breteau từ cấp nào được đưa vào bài?
Bài viết dùng cấp 2, tương ứng 5 đến 9, làm ngưỡng theo dữ liệu Đài Loan. Cấp 3 là 10 đến 19 và cấp 4 là 20 đến 34. Khu Quan Thuận ở huyện Gia Nghĩa có chỉ số 26, tương ứng cấp 4.

Nhà ở gần khu cấp cao cần làm gì?
Kiểm tra và loại bỏ nước đọng trong nhà, sân, ban công, mái che và khu vực chứa rác. Nếu có sốt hoặc dấu hiệu cảnh báo, hãy đi khám và nói rõ lịch đi lại, nơi ở và thời điểm bắt đầu triệu chứng.

Dữ liệu có chứng minh khu đó đang có dịch không?
Không. Chỉ số phản ánh số dụng cụ chứa lăng quăng được tìm thấy trong cuộc khảo sát, còn xác định ca bệnh cần hệ thống giám sát và đánh giá y tế riêng. Dữ liệu gốc có thể được tra theo địa phương, khu dân cư và ngày khảo sát.

Bài viết tổng hợp dữ liệu khảo sát muỗi công khai và hướng dẫn phòng bệnh của cơ quan y tế. Kết quả khảo sát không xác nhận ca bệnh và không thay thế đánh giá của nhân viên y tế.