Số liệu giám sát tại Đài Loan cho thấy 8 làng mới vượt ngưỡng chỉ số Breteau cấp 2 trong đợt khảo sát gần nhất. Đây là chỉ báo về ổ lăng quăng trong ngày kiểm tra, không phải thống kê ca bệnh sốt xuất huyết. Người sống tại khu vực có vật chứa nước đọng nên kiểm tra nhà ở và khu vực chung.

Đợt dữ liệu này bao phủ các làng có ghi nhận trong 14 ngày, với ngày khảo sát mới nhất là 11/9/2026. Dữ liệu do Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan (CDC Đài Loan), cơ quan phụ trách giám sát và kiểm soát bệnh truyền nhiễm tại Đài Loan, công bố qua bộ dữ liệu mở của chính phủ Đài Loan.

Những làng mới vượt ngưỡng tại Đài Loan

Trong 588 làng được khảo sát, 26 làng có chỉ số Breteau từ cấp 2 và 5 làng từ cấp 3. Đợt này có 8 làng mới đạt ngưỡng cảnh báo, không có làng nào được ghi nhận là tăng cấp.

Huyện Đài Đông có 2 làng mới. Làng Trung Nhân ở thị trấn Thành Công có chỉ số Breteau 11,764, cấp 3; chỉ số nhà ở là 7,843, cấp 3, còn chỉ số dụng cụ chứa nước là 11,111, cấp 4. Cuộc khảo sát diễn ra ngày 10/9/2026, sau mức cấp 0 vào ngày 17/8/2026.

Làng Trúc Hồ ở xã Trường Binh có chỉ số Breteau 5,66, cấp 2, vào ngày 10/9/2026. Lần khảo sát trước, ngày 18/8/2026, làng ở cấp 0.

Huyện Vân Lâm có 1 làng mới. Làng Tây Thế ở thị trấn Bắc Cảng có chỉ số Breteau 10,179, cấp 3; chỉ số nhà ở là 7,185, cấp 2, còn chỉ số dụng cụ chứa nước là 22,972, cấp 6. Ngày khảo sát là 9/9/2026, trong khi lần trước vào ngày 27/5/2026 là cấp 1.

Thành phố Gia Nghĩa có 5 làng mới, gồm 3 làng ở khu Tây và 2 làng ở khu Đông. Làng Bảo Sinh và làng Cảng Bình ở khu Tây, làng Nhân Nghĩa ở khu Đông đều có chỉ số Breteau 7, cấp 2, vào ngày 11/9/2026. Làng Đầu Cảng ở khu Tây và làng Trung Sơn ở khu Đông có chỉ số 6, cấp 2, vào ngày 10/9/2026.

Một làng khác tại thành phố Gia Nghĩa tiếp tục ở cấp 2 trở lên. Làng này đã đạt ngưỡng trong lần trước, nên không được tính là làng mới và cũng không bị ghi nhận tăng cấp.

Cách đọc chỉ số Breteau

Chỉ số Breteau là số dụng cụ chứa nước có ấu trùng muỗi trên 100 hộ được khảo sát. Chỉ số nhà ở là tỷ lệ hộ có vật chứa lăng quăng trên 100 hộ; chỉ số dụng cụ chứa nước là tỷ lệ vật chứa dương tính trên 100 vật chứa. Bộ dữ liệu của Đài Loan chỉ nhận các cuộc khảo sát từ 50 hộ trở lên. Định nghĩa này được nêu trong bộ mã dữ liệu khảo sát của CDC Đài Loan và bộ dữ liệu mở của chính phủ Đài Loan.

Thang cấp của chỉ số Breteau gồm cấp 0 là 0, cấp 1 là 1–4, cấp 2 là 5–9, cấp 3 là 10–19, cấp 4 là 20–34, cấp 5 là 35–49, cấp 6 là 50–74, cấp 7 là 75–99, cấp 8 là 100–199 và cấp 9 là từ 200 trở lên. Vì vậy, mốc cấp 2 trong bài chỉ nói rằng khảo sát tìm thấy từ 5 dụng cụ chứa nước có ấu trùng trên 100 hộ, không thể dùng để suy ra số người mắc bệnh.

Sốt xuất huyết lây như thế nào

Tại Đài Loan, hai loài muỗi truyền bệnh quan trọng là Aedes aegypti và Aedes albopictus. Muỗi nhiễm virus sau khi đốt người đang có virus trong máu, rồi truyền virus khi đốt người khác. CDC Đài Loan giải thích đường lây và biện pháp phòng muỗi.

Sốt xuất huyết là bệnh gắn với cả cộng đồng và môi trường sống. Khi virus xuất hiện trong cộng đồng và xung quanh có nơi cho muỗi sinh sản, nguy cơ lây truyền tăng lên. Thời gian ủ bệnh điển hình khoảng 3–14 ngày, thường là 4–7 ngày, theo tài liệu của CDC Đài Loan.

Khi nào cần đi khám ngay

Sốt cao đột ngột, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp, đau xương và phát ban là các triệu chứng thường gặp. Những dấu hiệu cảnh báo gồm đau hoặc ấn đau bụng, nôn liên tục, chảy máu niêm mạc, lừ đừ, bồn chồn, khó thở hoặc có biểu hiện tích tụ dịch. WHO Vietnam cũng nhấn mạnh rằng dấu hiệu nặng thường xuất hiện khi cơn sốt giảm, nên hạ sốt không đồng nghĩa với đã an toàn.

Người có các dấu hiệu này cần đi khám ngay hoặc đến cơ sở cấp cứu gần nhất. Người đang sốt và nghi mắc bệnh nên thông báo lịch đi lại, nơi sinh sống và khả năng bị muỗi đốt cho nhân viên y tế. Trẻ em, người mang thai, người có bệnh mạn tính và người đang dùng thuốc dài ngày nên hỏi bác sĩ sớm khi có triệu chứng.

CDC Đài Loan cho biết hiện chưa có thuốc đặc hiệu cho nhiễm virus sốt xuất huyết. Việc điều trị tập trung vào theo dõi và xử trí triệu chứng theo chỉ định của bác sĩ; không tự dùng thuốc khi chưa trao đổi với nhân viên y tế. Trang chuyên đề sốt xuất huyết của CDC Đài Loan là nguồn tham khảo chính thức về triệu chứng và phòng bệnh tại Đài Loan.

Tại Việt Nam thì sao

Tại Việt Nam, lăng quăng là cách gọi phổ biến của ấu trùng muỗi. Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo hộ gia đình loại bỏ nơi muỗi đẻ trứng bằng cách đậy kín hoặc đổ bỏ nước trong chai lọ, lon, lốp xe cũ, mảnh vỡ và các vật dụng có thể giữ nước. Các vật dụng không dùng đến nên được úp hoặc đưa đi xử lý; bể cảnh và dụng cụ chứa nước cần được vệ sinh thường xuyên. Nội dung này được nêu trong tài liệu của Bộ Y tế Việt Nam về phòng chống sốt xuất huyết.

Một hướng dẫn khác trên cổng thông tin Bộ Y tế ghi nhận hoạt động diệt lăng quăng cần có sự tham gia của từng gia đình và cộng đồng. Bài viết này không đưa ra giá phun hóa chất hay giá khám tại Việt Nam, vì chi phí phụ thuộc nơi cung cấp dịch vụ và thời điểm; hiện chưa có một mức giá quốc gia được nguồn chính thức được dẫn ở đây xác nhận. Người cần biết dịch vụ tại địa phương nên hỏi trạm y tế hoặc cơ quan y tế địa phương, đồng thời kiểm tra thông báo trên cổng thông tin của Bộ Y tế và chính quyền địa phương.

WHO Vietnam mô tả sốt xuất huyết là bệnh do virus lây qua muỗi và cho biết việc cộng đồng cùng kiểm soát nơi sinh sản của muỗi là yếu tố quan trọng. Tại Việt Nam, thông tin về tình hình, khuyến cáo và chiến dịch vệ sinh môi trường cần được đọc theo địa phương và thời điểm, không nên lấy chỉ số của một làng tại Đài Loan để suy ra mức nguy cơ của một phường, xã ở Việt Nam. Phần hỏi đáp về sốt xuất huyết của WHO Vietnam là nguồn quốc tế bổ sung cho các dấu hiệu cảnh báo và nguyên tắc phòng lây.

Việc kiểm tra tại Việt Nam nên bao gồm sân, ban công, mái nhà, chậu cây, máng nước, khu vực để xe và các vật dụng ngoài trời. Không chỉ nhìn vào chỗ nước lớn, hộ gia đình còn cần kiểm tra các vật nhỏ có thể giữ nước sau mưa. Nếu phát hiện lăng quăng, hãy loại bỏ nước và làm sạch vật chứa; nếu có sốt hoặc dấu hiệu cảnh báo, cần tìm cơ sở khám bệnh thay vì tự kết luận dựa trên số muỗi quanh nhà.

Những làng đã giảm chỉ số

Năm làng tại thành phố Gia Nghĩa và quần đảo Bành Hồ đã giảm chỉ số trong các lần khảo sát mới: Lô Thác từ cấp 3 xuống cấp 1 ngày 11/9/2026, Thái Bình từ cấp 2 xuống cấp 1 ngày 9/9/2026, Tân Điếm từ cấp 2 xuống cấp 0 ngày 10/9/2026, Tiền Liêu ở thành phố Mã Công từ cấp 3 xuống cấp 1 ngày 10/9/2026 và Đông Vệ ở thành phố Mã Công từ cấp 3 xuống cấp 0 ngày 10/9/2026. Các số liệu nằm trong bộ dữ liệu mở của chính phủ Đài Loan.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ số Breteau cấp mấy được xem là cao?
Trong bài, cấp 2 trở lên là ngưỡng đưa làng vào danh sách mới. Cấp 2 tương ứng 5–9 và cấp 3 tương ứng 10–19. Số liệu gốc nằm trong bộ dữ liệu mở của chính phủ Đài Loan; cách phân cấp nằm trong bộ mã dữ liệu khảo sát.

Nếu nhà tôi ở trong danh sách thì nên làm gì?
Kiểm tra vật dụng trong và quanh nhà, đổ nước đọng, úp vật không dùng đến và cọ rửa thành vật chứa. Nếu có sốt, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp hoặc phát ban, hãy đi khám và nói rõ nơi ở cùng lịch đi lại.

Dữ liệu gốc được cập nhật ở đâu?
Dữ liệu khảo sát muỗi truyền bệnh trong 12 tháng gần nhất được công bố trên nền tảng dữ liệu mở của Đài Loan. Bài này sử dụng các bản ghi có ngày khảo sát mới nhất là 11/9/2026.

Đây là bản tổng hợp dữ liệu ổ lăng quăng do CDC Đài Loan công bố. Chỉ số mô tả tình trạng vật chứa trong ngày khảo sát và không xác nhận khu vực đó có ca sốt xuất huyết.