Bị mạo danh danh tính tại Đài Loan: ba kênh kiểm tra cần biết

Khi nghi thông tin cá nhân bị dùng để mở tài khoản, đăng ký số điện thoại hoặc nộp hồ sơ tại Đài Loan, hãy tách việc kiểm tra thành ba hướng. Báo cáo tín dụng cho biết dữ liệu tài chính và lịch sử bị truy vấn. Nhà mạng kiểm tra thuê bao cùng hồ sơ thanh toán, còn cơ quan hộ tịch và cảnh sát xử lý các dấu vết thuộc lĩnh vực công quyền hoặc điều tra.

Ba việc nên làm trước là lưu mọi thông báo và hóa đơn, yêu cầu từng đơn vị xác nhận dữ liệu đứng tên mình, sau đó lấy số tiếp nhận bằng văn bản hoặc tin nhắn. Nếu phát hiện khoản vay, thẻ, thuê bao hay hồ sơ không phải do mình tạo, hãy yêu cầu đơn vị đang giữ dữ liệu kiểm tra và sửa thông tin, đồng thời trình báo cảnh sát khi có dấu hiệu phạm tội.

Ba kênh chính tại Đài Loan

Tài chính. Xin báo cáo tín dụng cá nhân từ Trung tâm Liên hợp Thông tin Tín dụng Đài Loan. Hãy đọc dữ liệu vay, thẻ, thông tin bổ sung và hồ sơ các tổ chức đã truy vấn dữ liệu của mình.

Viễn thông. Liên hệ từng nhà mạng mà bạn từng sử dụng, hỏi về thuê bao, hóa đơn và hồ sơ đăng ký. Ủy ban Truyền thông Quốc gia Đài Loan tiếp nhận khiếu nại viễn thông, nhưng các trang chính thức được kiểm tra không cho thấy cơ quan này có cổng công khai liệt kê mọi số điện thoại đứng tên một người.

Hộ tịch và cảnh sát. Hệ thống của Cục Hộ chính Đài Loan cho phép kiểm tra thông báo về hồ sơ hộ tịch và giấy tờ được cấp. Khi cần xác minh người sử dụng một số điện thoại đáng ngờ, người dân phải cung cấp chứng cứ cho cảnh sát; không thể tự yêu cầu nhà mạng tiết lộ dữ liệu của người khác.

Báo cáo tín dụng cho biết những gì?

Báo cáo tín dụng gồm các nhóm dữ liệu do Trung tâm Liên hợp Thông tin Tín dụng Đài Loan lưu trữ, chẳng hạn khoản vay, thẻ tín dụng, thông tin bổ sung và lịch sử truy vấn. Bảng S1 tập trung vào các tổ chức tài chính hoặc tổ chức thanh toán điện tử đã truy vấn dữ liệu, còn bảng S2 ghi lại những lần chính chủ yêu cầu báo cáo.

Khi thấy khoản vay hoặc thẻ không thuộc về mình, hãy lưu số bảng, ngày, tên tổ chức và trang báo cáo. Sau đó liên hệ tổ chức đã gửi dữ liệu để yêu cầu kiểm tra. Nếu dữ liệu sai, có thể gửi phản ánh theo quy trình của Trung tâm Liên hợp Thông tin Tín dụng Đài Loan và yêu cầu đơn vị nguồn sửa lại hồ sơ.

Đừng dùng một báo cáo tín dụng để kết luận rằng mọi tài khoản ngân hàng đều đã được kiểm tra. Dữ liệu mở tài khoản hoặc hồ sơ do một đơn vị khác giữ cần được hỏi trực tiếp tại đơn vị đó. Quy trình xác thực trực tuyến, gửi hồ sơ giấy và nhận bản sao cũng phải đối chiếu trên trang chính thức trước khi thực hiện.

Kiểm tra số điện thoại đứng tên mình

Không có một danh sách chung đã được xác nhận công khai trên các trang chính thức của Đài Loan để người dân xem toàn bộ thuê bao tại mọi nhà mạng. Cách thực tế là lập danh sách các nhà mạng từng sử dụng, rồi lần lượt hỏi bộ phận chăm sóc khách hàng, trang web hoặc điểm giao dịch được chỉ định.

Hãy hỏi rõ nhà mạng có thể cung cấp loại dữ liệu nào sau khi xác thực danh tính, gồm số thuê bao, hồ sơ đăng ký, hóa đơn và thời hạn lưu dữ liệu. Nếu không nhận đủ thông tin, hãy ghi lại tên nhân viên hoặc điểm giao dịch, thời gian, nội dung trả lời và số hồ sơ. Các tài liệu của cơ quan quản lý viễn thông Đài Loan nêu quy trình tiếp nhận yêu cầu của chính chủ, nhưng không thay thế việc hỏi từng nhà mạng.

Nếu chỉ có một số điện thoại đáng ngờ, không tự tìm cách lấy tên hoặc số giấy tờ của người sử dụng. Hãy lưu tin nhắn, thời gian gọi, số điện thoại và nội dung trao đổi rồi giao cho cảnh sát. Việc yêu cầu nhà mạng cung cấp dữ liệu người dùng khác phải do cơ quan có thẩm quyền thực hiện theo hồ sơ vụ việc.

Hồ sơ hộ tịch và cảnh sát kiểm tra được gì?

Dịch vụ tra cứu đăng ký hộ tịch và hồ sơ cấp giấy tờ của Cục Hộ chính Đài Loan hiển thị các thông báo mà hệ thống cho phép người dân kiểm tra. Dịch vụ này giúp phát hiện một hồ sơ hộ tịch hoặc giấy tờ lạ, nhưng không hiển thị tài khoản ngân hàng hay thuê bao điện thoại.

Đường dây 165 của Đài Loan tiếp nhận tư vấn và phân luồng về lừa đảo. Khi đã có dấu hiệu mạo danh cụ thể, hãy đến đồn cảnh sát hoặc cơ quan cảnh sát phù hợp để trình báo và nhận hồ sơ tiếp nhận. Nếu mất thẻ căn cước Đài Loan, khai báo mất trước rồi làm thủ tục cấp lại theo hướng dẫn của Cục Hộ chính. Việc khai báo mất thẻ không tự động vô hiệu hóa giấy tờ khác như thẻ bảo hiểm, bằng lái xe hoặc hộ chiếu.

Tại Việt Nam thì sao

Tại Việt Nam, người nghi bị mạo danh nên bắt đầu từ đơn vị đang giữ dữ liệu, thay vì tìm một cổng duy nhất cho mọi ngân hàng và nhà mạng. Với khoản vay hoặc thẻ không nhận ra, hãy gọi kênh chính thức của ngân hàng hoặc công ty tài chính, khóa phương thức giao dịch theo hướng dẫn của đơn vị và yêu cầu cung cấp hồ sơ đăng ký, lịch sử liên hệ cùng số tiếp nhận. Không dùng số điện thoại trong tin nhắn đáng ngờ để xác minh.

Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam, thường gọi là CIC, có các mẫu báo cáo thông tin tín dụng cá nhân và bảng phí công khai. Bảng phí hiện được công bố ghi sản phẩm tra cứu thông tin của chính cá nhân là miễn phí một lần trong năm; các lần hoặc sản phẩm khác phải xem đúng bảng phí và kênh đăng ký tại biểu phí sản phẩm thông tin tín dụng của CIC. Báo cáo CIC không phải danh sách mọi tài khoản ngân hàng, nên tài khoản lạ vẫn phải được hỏi trực tiếp tại ngân hàng đang giữ dữ liệu.

Nghị định 13/2023/NĐ-CP của Chính phủ là văn bản cần biết khi yêu cầu xử lý dữ liệu cá nhân tại Việt Nam. Toàn văn Nghị định 13/2023/NĐ-CP trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ quy định khung bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm của các bên xử lý dữ liệu. Khi gửi yêu cầu, nên ghi rõ mình là chủ thể dữ liệu, dữ liệu nào bị nghi sử dụng sai, mục đích yêu cầu kiểm tra hoặc sửa, cùng bản sao chứng cứ cần thiết. Không gửi ảnh giấy tờ cho địa chỉ chưa xác minh.

Đối với số điện thoại lạ, hãy kiểm tra trực tiếp với nhà mạng bằng ứng dụng, trang web hoặc điểm giao dịch chính thức. Nếu nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn có dấu hiệu lừa đảo, người dùng tại Việt Nam có thể xem hướng dẫn phản ánh qua đầu số 156 và 5656 trong thông báo về hệ thống tiếp nhận phản ánh cuộc gọi, tin nhắn. Phản ánh viễn thông không thay thế việc trình báo khi đã có giao dịch, giấy tờ hoặc tài khoản bị dùng để phạm tội.

Hồ sơ về căn cước, tài khoản ngân hàng, số điện thoại và tin nhắn cần được giữ cùng ngày giờ, địa chỉ trang web, số điện thoại, ảnh chụp màn hình và tên đơn vị đã liên hệ. Khi nghi có hành vi chiếm đoạt hoặc giả mạo, hãy trình báo cơ quan công an gần nơi cư trú và giao bản sao chứng cứ. Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy một cổng chính thức của Việt Nam cho phép cá nhân xem tập trung mọi khoản vay, thuê bao và hồ sơ định danh đứng tên mình; vì vậy, từng đơn vị quản lý dữ liệu vẫn là nơi phải xác minh đầu tiên.

Yêu cầu ghi chú và sửa dữ liệu ở Đài Loan

Với tổ chức tài chính, nhà mạng hoặc đơn vị khác đang giữ tên, số giấy tờ và thông tin liên hệ của bạn, hãy gửi yêu cầu với tư cách chính chủ. Nêu rõ dữ liệu nào cần xem, sao chép, bổ sung hoặc sửa, hồ sơ nào không phải do mình tạo và cách nhận phản hồi. Nếu đơn vị chỉ trả lời qua điện thoại, hãy xin email, văn bản hoặc mã hồ sơ để lưu lại.

Trung tâm Liên hợp Thông tin Tín dụng Đài Loan có quy trình ghi chú cho trường hợp nghi bị giả mạo danh tính. Ghi chú chỉ giúp tổ chức tài chính chú ý hơn khi tra cứu, không thay thế việc sửa dữ liệu tại đơn vị nguồn và không thay thế trình báo cảnh sát. Nếu đã mất thẻ căn cước, khai báo mất và làm lại giấy tờ theo hướng dẫn chính thức trước khi xử lý các hồ sơ khác.

Các bước sau khi phát hiện bất thường

1. Liên hệ ngân hàng, công ty tài chính, tổ chức thanh toán hoặc nhà mạng bằng kênh chính thức. Nói rõ khoản vay, tài khoản, số điện thoại hoặc hồ sơ không phải do mình tạo và xin số tiếp nhận.
2. Gửi yêu cầu xem, sao chép, bổ sung hoặc sửa dữ liệu. Đề nghị đơn vị giữ lại hồ sơ đăng ký, kết quả xác thực, thông tin liên hệ và lịch sử xử lý liên quan.
3. Lưu thông báo, hóa đơn, số điện thoại, tên đơn vị, thời gian gọi và toàn bộ phản hồi. Không xóa tin nhắn hoặc đường dẫn trước khi sao lưu chứng cứ.
4. Trình báo cảnh sát khi có dữ liệu giả mạo, giao dịch, giấy tờ hoặc dấu hiệu chiếm đoạt. Giao bản sao chứng cứ và giữ hồ sơ tiếp nhận.
5. Tại Đài Loan, dùng đường dây 165 để được tư vấn về lừa đảo; tại Việt Nam, phản ánh cuộc gọi hoặc tin nhắn đáng ngờ qua đầu số 156 hoặc 5656 theo hướng dẫn đang có hiệu lực.
6. Nếu tranh chấp tài chính tại Đài Loan chưa được giải quyết sau khi làm việc với tổ chức, có thể xem quy trình phân luồng của Ủy ban Giám sát và Quản lý Tài chính Đài Loan.

Câu hỏi thường gặp

Báo cáo tín dụng có liệt kê mọi tài khoản ngân hàng không?
Không. Báo cáo phản ánh dữ liệu mà hệ thống tín dụng thu thập, còn hồ sơ mở tài khoản hoặc dữ liệu do đơn vị khác giữ phải được yêu cầu trực tiếp tại đơn vị đó.

Cơ quan quản lý viễn thông Đài Loan có cho biết mọi số đứng tên tôi không?
Các trang chính thức được kiểm tra không cho thấy một quy trình công khai như vậy. Hãy hỏi từng nhà mạng, lưu câu trả lời và khiếu nại nếu quy trình tiếp nhận có tranh chấp.

Chỉ nhận tin nhắn đáng ngờ thì đã cần trình báo chưa?
Có thể liên hệ 165 tại Đài Loan hoặc phản ánh qua 156 và 5656 tại Việt Nam theo hướng dẫn chính thức. Hãy giữ số gửi, thời gian, nội dung, đường dẫn và mọi trao đổi để cơ quan tiếp nhận đánh giá tình huống.