Google Authenticator có hai cách lưu mã khi đổi điện thoại: đồng bộ với Tài khoản Google hoặc chỉ lưu trên thiết bị hiện tại. Nếu mã đã đồng bộ, đăng nhập cùng tài khoản trên máy mới để lấy lại mã; nếu mã chỉ nằm trên máy cũ, cần xuất mã QR và quét bằng máy mới. Google hướng dẫn cả hai cách chuyển mã trong tài liệu hỗ trợ tiếng Việt.
Authenticator tạo mã xác minh một lần theo thời gian. Thuật toán TOTP trong RFC 6238 của IETF dùng các khoảng thời gian để tạo mã; Google cũng cho biết ứng dụng vẫn tạo mã khi điện thoại không có mạng hoặc dịch vụ di động.
Phân biệt đồng bộ tài khoản và lưu trên thiết bị
Khi đăng nhập Tài khoản Google trong Authenticator, các mã được lưu trong tài khoản và có thể đồng bộ sang thiết bị khác. Nếu chọn dùng ứng dụng mà không cần tài khoản, mã chỉ nằm trên thiết bị hiện tại. Google nêu rõ việc chuyển sang chế độ không liên kết tài khoản sẽ xóa mã khỏi Tài khoản Google và giữ chúng trên máy đang dùng.
Kiểm tra trên điện thoại cũ
Mở Authenticator trên máy cũ và xem biểu tượng hồ sơ ở góc trên. Nếu đã đăng nhập, kiểm tra danh sách mã thuộc đúng Tài khoản Google trước khi cài ứng dụng trên máy mới. Sau đó đăng nhập cùng tài khoản trên máy mới và chờ danh sách mã xuất hiện.
Đừng xóa ứng dụng hoặc khôi phục cài đặt gốc của máy cũ ngay sau khi thấy mã trên máy mới. Một tài khoản xuất hiện trong Authenticator chỉ cho biết mã đã được chuyển; website hoặc ứng dụng nhận mã vẫn cần được kiểm tra riêng.
Điện thoại cũ còn dùng được: chuyển bằng mã QR
Với chế độ lưu trên thiết bị, cả hai máy cần mở khóa được. Trên máy cũ, mở Authenticator, chọn phần chuyển tài khoản rồi xuất tài khoản. Chọn các mã cần chuyển và xác nhận bằng khóa màn hình. Ứng dụng sẽ tạo một hoặc nhiều mã QR tùy số lượng tài khoản.
Trên máy mới, mở phần chuyển tài khoản, chọn nhập tài khoản và quét từng mã QR do máy cũ hiển thị. Các bước chuyển thủ công của Google yêu cầu phiên bản mới nhất của ứng dụng trên máy cũ. Sau khi quét xong, dùng mã trên máy mới để đăng nhập các dịch vụ thường dùng.
Hãy kiểm tra từng tài khoản quan trọng, chẳng hạn email, lưu trữ tệp, mạng xã hội hoặc dịch vụ tài chính, trước khi xóa dữ liệu máy cũ. Nếu một dịch vụ báo mã sai, kiểm tra đồng hồ hệ thống trên điện thoại, chọn đúng tài khoản và nhập mã trước khi mã hết hạn.
Điện thoại mất hoặc không mở khóa được
Nếu máy cũ bị mất, hỏng hoặc không thể mở khóa và mã chưa đồng bộ, không thể xuất QR từ máy đó. Khi ấy, phải mở trang đăng nhập của từng website hoặc ứng dụng, tìm phương thức dự phòng như mã dự phòng, khóa bảo mật, thiết bị đã đăng nhập hoặc quy trình khôi phục tài khoản.
Google liệt kê các cách xử lý khi mất điện thoại, gồm dùng thiết bị tin cậy, chuyển số điện thoại sang SIM hoặc máy mới qua nhà mạng và khôi phục tài khoản. Các lựa chọn này áp dụng cho Tài khoản Google; dịch vụ khác vẫn có quy trình riêng.
Mã dự phòng của Google chỉ dành cho bước xác minh hai bước của Tài khoản Google. Google cho biết mỗi mã dự phòng chỉ dùng một lần; tạo nhóm mã mới sẽ làm nhóm cũ ngừng hoạt động. Mã dự phòng của dịch vụ khác không thay thế được mã dành cho Google.
Tại Việt Nam thì sao
Google Authenticator hiện có trang chính thức trên Google Play với giao diện tiếng Việt và trên App Store Việt Nam. Trang App Store Việt Nam hiển thị ứng dụng ở trạng thái miễn phí; người dùng không cần mua gói thuê bao riêng để tạo mã TOTP. Trang Google Play của Google LLC mô tả ứng dụng tạo mã ngay cả khi không có kết nối mạng hoặc di động, còn trang App Store Việt Nam ghi ứng dụng là miễn phí.
Điều đó không có nghĩa mọi bước chuyển đều không cần mạng. Việc tạo mã đang lưu trên máy và quét QR giữa hai máy là thao tác của ứng dụng; đồng bộ với Tài khoản Google, tải ứng dụng và mở trang khôi phục vẫn cần kết nối theo thời điểm thực hiện. Người dùng ở Việt Nam nên tải ứng dụng từ hai kho chính thức, kiểm tra đúng nhà phát triển là Google LLC hoặc Google, rồi tránh các tệp APK và trang yêu cầu gửi ảnh mã QR.
Ví dụ, một người đổi từ điện thoại Android sang iPhone tại Việt Nam có thể cài cùng ứng dụng từ Google Play và App Store, sau đó chọn đồng bộ tài khoản hoặc chuyển QR. Nếu dùng số điện thoại Việt Nam để khôi phục Tài khoản Google, việc nhận tin nhắn còn phụ thuộc số điện thoại vẫn hoạt động và nhà mạng; Google không coi mã SMS là bản sao của mã Authenticator. Vì vậy, trước khi tháo SIM hoặc đóng số, hãy thêm phương thức đăng nhập khác trong phần bảo mật của tài khoản.
Với tài khoản ngân hàng, ví điện tử, trường học hoặc nơi làm việc, Authenticator thường chỉ là một phương thức trong hệ thống đăng nhập của từng đơn vị. Việt Nam không có một mã dự phòng chung dùng cho tất cả các dịch vụ này. Khi mất máy, hãy vào đúng website hoặc ứng dụng chính thức của từng đơn vị để hỏi cách khóa phương thức cũ, đăng ký lại thiết bị hoặc xác minh danh tính. Không cung cấp mã đang hiện trên Authenticator cho người tự nhận là nhân viên hỗ trợ.
Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy văn bản chính thức của cơ quan chức năng Việt Nam đưa ra một quy trình hoặc mức phí chung để cấp lại mã Authenticator cho mọi dịch vụ. Giá ứng dụng là một chuyện; phí liên quan đến đổi SIM, xác minh tại ngân hàng hoặc khôi phục dịch vụ, nếu có, do từng nhà cung cấp công bố. Người dùng nên hỏi trực tiếp đơn vị đó bằng số điện thoại trên ứng dụng, thẻ hoặc website chính thức và ghi lại mã tiếp nhận.
Danh sách kiểm tra trước và sau khi đổi máy
- Kiểm tra Authenticator đang đồng bộ Tài khoản Google hay chỉ lưu trên thiết bị.
- Nếu chỉ lưu trên thiết bị, xuất và nhập QR trước khi xóa hoặc đặt lại máy cũ.
- Dùng máy mới đăng nhập lần lượt các tài khoản quan trọng.
- Kiểm tra mã dự phòng và phương thức thay thế của từng dịch vụ.
- Chỉ xóa dữ liệu máy cũ sau khi các lần kiểm tra đều thành công.
Nếu tài khoản Google cũng không đăng nhập được, có thể dùng hướng dẫn khôi phục tài khoản Google và kiểm tra sau khi lấy lại quyền truy cập. Kết quả cuối cùng phụ thuộc vào trạng thái đồng bộ, khả năng mở khóa máy cũ và quy trình xác minh của từng dịch vụ.
Câu hỏi thường gặp
Đổi điện thoại có bắt buộc phải còn máy cũ không?
Không, nếu mã đã đồng bộ với Tài khoản Google. Nếu mã chỉ nằm trên máy cũ, cần máy đó để xuất QR; nếu không còn máy, phải dùng phương thức dự phòng của từng dịch vụ.
Google Authenticator có tạo mã khi không có mạng không?
Có. Ứng dụng tạo mã trên thiết bị, nhưng tải ứng dụng, đồng bộ tài khoản và một số bước khôi phục vẫn cần kết nối theo hướng dẫn của Google.
Mã dự phòng của Google có khôi phục mọi tài khoản Authenticator không?
Không. Mã dự phòng của Google chỉ dùng cho Tài khoản Google. Các website và ứng dụng khác cần mã dự phòng hoặc quy trình khôi phục do chính họ cung cấp.
Nguồn và tài liệu tham khảo
- Nhận mã xác minh qua Google Authenticator (tiếng Việt)(Google Account Help)
- Khắc phục sự cố thường gặp với tính năng Xác minh 2 bước (tiếng Việt)(Google Account Help)
- Mã dự phòng của Tài khoản Google (tiếng Việt)(Google Account Help)
- Google Authenticator trên Google Play (tiếng Việt)(Google Play)
- Google Authenticator trên App Store Việt Nam(Apple App Store)
- RFC 6238: TOTP: Time-Based One-Time Password Algorithm (tiếng Anh)(IETF)