Đài Loan ghi nhận thêm 52 ca đậu mùa khỉ (mpox) đến ngày 19 tháng 10 năm 2026, gồm 41 ca lây nhiễm trong nước và 11 ca nhập cảnh. Riêng tháng 10 có 18 ca, trong đó 16 ca thuộc dòng virus Ib. Thông cáo của Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan, cơ quan theo dõi bệnh truyền nhiễm và hướng dẫn tiêm chủng tại Đài Loan, cho biết nhóm đủ điều kiện nên hoàn tất hai liều vắc xin.
Dấu hiệu cần đi khám sớm
Người có phát ban, mụn nước, sẩn, mụn mủ hoặc sốt, rét run, đau đầu, đau cơ và sưng hạch cần đeo khẩu trang rồi đi khám sớm. Khi gặp nhân viên y tế, hãy nói rõ lịch sử đi lại, nơi từng có nguy cơ phơi nhiễm và tiếp xúc gần. Các dấu hiệu này không đủ để tự xác định nguyên nhân.
Thời gian ủ bệnh được CDC Đài Loan nêu là đến 21 ngày; một số người đã lây virus từ một đến bốn ngày trước khi phát bệnh. Trẻ nhỏ, người mang thai và người mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch cần trao đổi với bác sĩ sớm hơn nếu xuất hiện triệu chứng. Trang thông tin về mpox của CDC Đài Loan mô tả đường lây, triệu chứng và nhóm cần lưu ý.
Số ca dòng Ib tăng trong tháng 10
Từ khi mpox được đưa vào nhóm bệnh truyền nhiễm theo luật định tại Đài Loan vào năm 2022, địa phương này đã ghi nhận 568 ca, gồm 522 ca lây nhiễm trong nước và 46 ca nhập cảnh. Từ tháng 5 năm 2026, xét nghiệm đã phát hiện 30 ca dòng Ib, trong đó 22 ca trong nước và 8 ca nhập cảnh; nhóm nhập cảnh gồm sáu ca liên quan đến Thái Lan và hai ca liên quan đến Hong Kong.
Trong 18 ca của tháng 10, người bệnh ở độ tuổi 20 đến 40, đều có tiền sử quan hệ tình dục không an toàn và chỉ hai người từng tiêm vắc xin. CDC Đài Loan ước tính số ca trong tháng này gần gấp ba mức trung bình tháng của năm. Cơ quan này cho biết dòng Ib và dòng II có triệu chứng tương tự; mức độ nặng còn liên quan đến tình trạng miễn dịch của người bệnh.
Ai nên hoàn tất hai liều vắc xin
Tính đến cuối tháng 9, tại Đài Loan có 112.774 người đã tiêm ít nhất một liều mpox, 80.847 người đã hoàn tất hai liều và 31.927 người còn chờ liều thứ hai. CDC Đài Loan cho biết hai liều có mức bảo vệ ước tính khoảng 90%, còn một liều khoảng 40% đến 80%; đây là số liệu ở cấp chương trình, không phải bảo đảm cho từng người.
Điều kiện tiêm công cộng tại Đài Loan gồm người có quan hệ tình dục thuộc nhóm nguy cơ trong một năm qua, người từng mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc người có bạn tình thuộc một trong hai nhóm này. Có 327 cơ sở y tế hợp tác cung cấp dịch vụ tiêm do ngân sách chi trả. Người không thuộc nhóm được chi trả nhưng được bác sĩ đánh giá có nguy cơ phơi nhiễm cũng được hỏi về tiêm tự trả tại tám bệnh viện hợp đồng về y học du lịch.
Tại Việt Nam thì sao
Việt Nam có hướng dẫn riêng về bệnh đậu mùa khỉ, tên thường dùng trước đây của mpox. Cục Y tế dự phòng đăng nội dung Bộ Y tế ban hành Quyết định số 2099/QĐ-BYT ngày 29 tháng 7 năm 2022 về hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh ở người. Văn bản này mô tả sốt, phát ban và hạch to là những biểu hiện cần phân biệt với các bệnh khác, đồng thời đề cập nhóm nguy cơ cao và người cần được chăm sóc theo chỉ định chuyên môn. Bài đăng của Cục Y tế dự phòng về hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam là nơi phù hợp để đối chiếu nội dung tiếng Việt.
Một bài thông tin trên Cổng thông tin Bộ Y tế Việt Nam cho biết việc dùng vắc xin phòng đậu mùa khỉ từng được đặt trong nhóm nguy cơ cao, như người đã tiếp xúc với ca bệnh và nhân viên hỗ trợ người bệnh hoặc làm việc tại phòng xét nghiệm. Bài này cũng dẫn lại quan điểm không tiêm đại trà trong bối cảnh năm 2022. Đây là thông tin chính sách ở thời điểm bài được đăng, không phải xác nhận rằng Việt Nam đang có chương trình tiêm mpox miễn phí trên toàn quốc vào tháng 10 năm 2026. Thông tin của Bộ Y tế Việt Nam về nhóm nguy cơ khi dùng vắc xin không nêu bảng giá tiêm áp dụng chung cho cả nước.
Người đang ở Việt Nam nên hỏi Cục Y tế dự phòng, Sở Y tế nơi cư trú hoặc cơ sở tiêm chủng được cấp phép về tình trạng cung ứng, điều kiện tiếp nhận và chi phí tại thời điểm đăng ký. Người Việt Nam đang sống tại Đài Loan cần tra cứu danh sách cơ sở và điều kiện của CDC Đài Loan, vì chương trình công cộng của Đài Loan không tự động áp dụng tại Việt Nam. Khi hỏi cơ sở y tế, nên xác nhận loại vắc xin, số liều cần tiêm, khoảng cách giữa các liều, tổng chi phí và cách xử trí nếu từng phản ứng sau tiêm.
Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, chúng tôi chưa tìm thấy bảng giá hoặc lịch tiêm mpox trên toàn quốc ở Việt Nam để so sánh trực tiếp với chương trình 327 cơ sở tại Đài Loan. Vì vậy, không nên lấy số liệu 90% bảo vệ, điều kiện nhóm nguy cơ hoặc số cơ sở của Đài Loan làm lịch áp dụng cho Việt Nam. Thông tin tại Việt Nam cần được xác nhận lại với cơ quan y tế hoặc cơ sở được cấp phép trước khi đặt lịch.
Tra cứu thông tin và khai báo khi đi khám
Người ở Đài Loan có thể vào trang của CDC Đài Loan để tìm mục về vắc xin mpox và danh sách cơ sở hợp tác, hoặc gọi đường dây phòng dịch 1922. Khi đi khám vì phát ban hoặc sốt, hãy đeo khẩu trang và cung cấp thời điểm bắt đầu triệu chứng, lịch sử đi lại, nơi từng đến và thông tin tiếp xúc. Người mang thai, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mạn tính và người dùng thuốc dài ngày nên hỏi nhân viên y tế trước khi xếp lịch tiêm.
Câu hỏi thường gặp
Đài Loan ghi nhận bao nhiêu ca mpox trong tháng 10?
Đến ngày 19 tháng 10 năm 2026, Đài Loan ghi nhận 18 ca trong tháng, gồm 16 ca dòng Ib. Tổng số ca mới từ đầu năm là 52, trong đó 41 ca lây nhiễm trong nước và 11 ca nhập cảnh.
Ai được tiêm vắc xin do ngân sách Đài Loan chi trả?
Nhóm gồm người có quan hệ tình dục thuộc nhóm nguy cơ trong một năm qua, người từng mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục và người có bạn tình thuộc các nhóm này. Điều kiện cần được xác nhận tại cơ sở tiêm.
Ở Việt Nam có lịch tiêm mpox giống Đài Loan không?
Không nên suy ra như vậy. Việt Nam có hướng dẫn của Bộ Y tế về chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh, nhưng bài viết này chưa tìm thấy bảng giá hoặc lịch tiêm mpox miễn phí áp dụng trên toàn quốc vào thời điểm thực hiện.
Nguồn và tài liệu tham khảo
- Thông cáo của Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan về ca mpox dòng Ib và tiêm vắc xin (tiếng Trung)(Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan)
- Trang thông tin về mpox của Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan (tiếng Trung)(Cục Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan)
- Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh đậu mùa khỉ ở người tại Việt Nam (tiếng Việt)(Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế Việt Nam)
- Thông tin của Bộ Y tế Việt Nam về nhóm có nguy cơ cao khi dùng vắc xin đậu mùa khỉ (tiếng Việt)(Bộ Y tế Việt Nam)